تفاوت رنگهای CMYK و RGB

lilienb-color-theory-best-infographics

تفاوت سبک رنگ RGB و سبک رنگ CMYK چیست؟

RGB که مخفف کلمات Red, Green, Blue می باشد از دسته ی رنگهای سایه روشن ( نور ) می باشد. این سبک یکی از پرکاربردترین سبک ها در میان دیگر سبک ها می باشد  RGB به طور خودکار در چاپگرها مختلف و خروجی های رایانه ای ( تصاویر وب ، تصاویر هنری و غیره ) با ظرافت تمام جا به جا می شوند. استفاده از این سبک برای گرافیست هایی که حرفه ای عمل می کنند و یا برخی که از نرم افزاری مانند فتوشاپ با فرمت JPEG خروجی می گیرند بهترین گزینه ممکن می باشد.
CMYK که مخفف کلمات فیروزه ای ( Cyanred )، سرخابی ( Maqenta )، زرد ( Yellow ) و سیاه ( Black ) می باشد از دسته رنگهایی هست که میزان آن بر حسب درصد تعیین می شود. همچنین این سبک رنگ برای جوهرها چاپی و نقاشی ها مورد استفاده قرار می گیرند و بیشترین کاربرد را در خروجی چاپگر( Printer ) دارد.
rgb-cmyk-spot11

کانال آلفا چیست؟

تصاویری که بر روی کامپیوتر ذخیره شده اند معمولا از نظر کانال یا مد رنگی دو دسته اند :  RGB , CMYK

تصاویر RGB

اکثر تصاویر موجود در کامپیوتر یا بهتر بگیم تصاویر مجازی که به چاپ نرسیده و یا روی سطوح واقعی مانند کاغذ ، بوم و یا سایر سطوح دیگر اجراء نشده اند RGB  است چون مناسب تر و کم حجم هستند. این تصاویر دارای سه کانال رنگ قرمز ( Red )، سبز( Green )، و آبی( Blue ) هستند که وقتی این سه کانال بر روی هم قرار می گیرند، از ترکیب آنها تصویر نهایی شکل می گیرد. در حالت معمولی بر روی مانیتور تصویر نهایی که شامل رنگهای عادی است دیده می شود. ولی اگر عکس مورد نظر را با نرم افزاری مانند فتو شاپ باز کنیم می توانیم این کانال ها را از هم جدا کنیم که هر کدام به صورت تصویری تک رنگ از رنگ مورد نظر است. مثلا اگر کانال قرمز را به تنهایی نمایش دهیم، تصویری می بینیم با رنگ سیاه و سفید که رنگ سفید نشان دهنده ی قرمز بیشتر و سیاه نمایانگر قرمز کمتر در یک ناحیه است.در واقع با افزایش میزان نور RGB شاهد کاهش نور سفید خواهیم بود.

تصاویر CMYK

قبل از اینکه این کانال بندی ابداع شود، تصاویری که پرینت گرفته می شد، بر خلاف مانیتور بر روی کاغذ فاقد رنگ سیاه بود و بجای آن نوعی بادمجانی پر رنگ چاپ می شد. دلیل آن این است که قرمز، سبز و آبی که برای چاپ عکس به کار می رفت، در واقع سه نور اصلی هستند و نه سه رنگ اصلی (سه رنگ اصلی قرمز، آبی و زرد هستند) با این حساب سیستم آبی سایان ( Cyan ) ، قرمز ماژنتا ( Magenta ) ، زرد ( Yellow ) و سیاه ( balck ) ابداع شد تا با استفاده از جوهر سیاه اضافه شده، رنگ سیاه به راحتی قابل چاپ باشد و در مصرف رنگ هم صرفه جویی شود. چون در سیستم قدیمی برای چاپ یک قسمت سیاه هر سه رنگ می بایست با نهایت غلظت بر آن چاپ می شدند. این نوع کانال بندی تنها برای عکس هایی که به منظور چاپ کردن بروی سطوح مورد استفاده اند به کار می رود. حجم آن نیز به دلیل داشتن یک کانال اضافه بالا تر است.

کانال آلفا

کانال آلفا یک کانال اضافه است که در حالت معمولی هیچ تاثیری بر ظاهر عکس ندارد. ولی در نرم افزار های گرافیکی کاربرد وسیع و مهمی دارد که به آن اشاره خواهیم کرد. این کانال که همیشه سیاه و سفید است، شفافیت کلی عکس را تعیین می کند. به این معنی که هر قسمتی از کانال آلفا که سفید باشد، عکس هم در آنجا پیداست و هر جایی از کانال آلفا که سیاه باشد عکس هم در آنجا ناپیداست. بدیهی است هر جا که کانال آلفا خاکستری باشد عکس هم در آنجا کم رنگ و مقداری شفاف است . مقدار شفافیت آن هم بستگی به تیرگی و روشنی کانال آلفا دارد. قسمت های شطرنجی شفافیت عکس اصلی را نشان می دهند به این معنی که بجای طرح شطرنجی، عکس یا موضوع دلخواهمان را قرار می دهیم.

RGB_channels_separation

RGB یا CMYK :

اگرشما به نحوی با چاپ دیجیتال سر و کار داشته باشید یا مشتری پر و پا قرص آن باشید حتما شنیده اید که بعضی چاپخانه های دیجیتال عنوان می کنند ما رنگهای RGB را هم در می آوریم یا اصطلاحا” RGB چاپ می کنیم . برخی از آنها از این مفهوم و یا مشابه این کلام به عنوان حربه تبلیغاتی برای گرفتن سهم بیشتری از بازار استفاده می کنند.
اما آیا واقعا” می شود با یک دستگاه چاپ دیجیتال چهار رنگ RGB چاپ کرده یا اصلا” می شود طیفهای خاص فضای RGB را در چاپ چهار رنگ شبیه سازی کرد.
اگر می خواهید خیلی زود جواب این سوال را بدانید با یک دوربین دیجیتال با کیفیت عکسی از یک سرویس طلا یا چراغ مه شکن یک اتومبیل یا یک جشن نور افشانی شبانه بگیرید و آن را روی کاغذ فتو ظاهر کنید .
سپس از اپراتور چاپ دیجیتال بخواهید روی بهترین کاغذی که در اختیار دارد و با بهترین تنظیمات ممکن فایل شما را چاپ کند . دو تصویری را که یکی با سیستم ظهور روی کاغذ حساس به نور و دیگری به روش چاپ دیجیتال چهار رنگ بدست آمده اند با هم مقایسه کنید . مطمئن باشید اگر تفاوت آنها چشم شما را آزار ندهد حداقل به صحت ادعایشان شک می کنید .

اما اشکال کجاست ؟

فضای گاموت رنگی RGB فضای همه نورهایی است که در طبیعت وجود دارند . طبق یک تئوری فیزیکی همه نورهای موجود در طبیعت ترکیبی کاهشی از سه طیف خالص قرمز ( RED ) , سبز ( GREEN ) و آبی ( BLUE ) می باشند . بنابراین تئوری ترکیب ۱۰۰% این سه طیف نور سفید خالص را ایجاد می کند و ترکیب ۰% آنها چیزی نیست جز تاریکی محض . پس با مقادیر متفاوت این سه طیف می توان همه نورهای طبیعی را ساخت . اما تئوری رنگ میگوید همه رنگهای موجود در طبیعت را می توان با ترکیبی افزایشی از سه رنگ فیروزه ای ( CYAN ) , سرخابی ( MAGENTA ) و زرد ( YELLOW ) ساخت . اساس چاپ چهار رنگ بر همین تئوری استوار است . فقط نکته این است که از مرکب مشکی هم ، جهت رنگ و لعاب دادن به کار چاپی بعنوان مکمل استفاده می شود. به این دلیل که ترکیب مصنوعی این رنگها در بهترین حالت هم حال و هوای ترکیبات طبیعی را ندارد.
با این وجود باز هم وقتی از یک عکس دیجیتال چاپ می گیریم باز هم افت فاحش کیفیت را شاهدیم . چرا که دانشمندان و متخصصان حتی در بهترین شرایط آزمایشگاهی نیز نمی توانند به مرکبهایی با خلوص ۱۰۰% برسند یا تونرهایی ۱۰۰% خالص بسازند و این طبیعی است . همانطور که بسیاری از عناصر شناخته شده نمی توانند در طبیعت بصورت خالص وجود داشته باشند . البته تحقیقات دانشمندان در این جهت ادامه داشته و شرکتهای بزرگی که از نتیجه این تحقیقات استفاده می کنند سرمایه گذا ری بسیاری در این راه نموده اند که از جمله آنها می توان به شرکت HP اشاره کرد .
به همین دلیل دانشمندان حوزه چاپ با شناختی که از محدودیتهای سیستم CMYK بدست آورده اند و با آگاهی که از تفاوت رفتار رنگی دستگاههای مختلف پروسه چاپ ( از دوربین دیجیتال یا اسکنر گرفته تا مانیتور و دستگاههای خروجی فیلم و پلیت یا پرینتر و دستگاه چاپ ) یافته اند سیستم ICC profiling را جهت کنترل تغییرات ابداع نموده اند .سیستمی مبتنی بر استفاده ا ز یک فضای رنگ مرجع و مستقل از سخت افزار جهت شناساندن رفتار رنگی دستگاههای مختلف به هم .
شاید برای شما هم پیش آمده باشد که فایلی را بصورت RGB پرینت گرفته و سپس همان فایل را CMYK نموده و PRINT بگیرید . احتمالا ” ا ز نتیجه پرینت در حالت دوم راضی نیستید ولی اگر بتوانید رفتار رنگی پرینترتان را در محیط نرم افزار مورد کاربردتان شبیه سازی کنید آنگاه پرینت در حالت CMYK را حتما” ترجیح میدهید حداقل بدلیل شباهت بیشتر با تصویر مانیتور . آن گروه از مشتریان که شعارهای تبلیغاتی دیجیتال کاران در مورد چاپ RGB را جدی میگیرند شاید از نتیجه حاصل برای یک یا چند سفارش راضی باشند ولی دیری نمی پاید که کلاهشان توی هم می رود . چرا که دستگاههای خروجی از تبدیل یکتایی برای CMYK کردن فایلهای RGB استفاده می کنند که نتیجه اش همیشه راضی کننده نیست .

پس اگر می خواهید بر خروجی کنترل بیشتری داشته باشید اولا” حتما” از CMYK استفاده کنید و ثانیا” سعی کنید با توجه به امکانات در دسترستان رفتار رنگی دستگاه خروجی را در مانیتور خود شبیه سازی کنید.
برای شبیه سازی رفتار رنگی یک دستگاه چاپ دیجیتال هم هیچ روش اصولی دیگری جز ا ین وجود ندارد که :
۱- مانیتورCRT باشد از عمر آن بیش از ۳ سال نگذاشته باشد و شرایط نور محیط مناسب باشد و بدون پنجره باشد.
۲- درایور یا نرم افزار مانیتور نصب و رفتار رنگی مانیتور تعریف شده باشد . اصطلاحا” مانیتور هم کالیبره و هم کاراکترایز شده باشد.
۳- آخرین ویرایش رفتار رنگی دستگاه چاپ ( پروفایل چاپ ) از اپراتور دریافت و در سیستم مورد استفاده طراح نصب و فعال شود .
در انتها ذکر چند نکته خیلی ضروری مطرح می نمایم :
سازندگان دستگاههای چاپ دیجیتال در سالهای اخیر پیشرفتهای زیادی داشته اند که از جمله آنها می توان به این موارد اشاره کرد .
۱- رسیدن به درجه خلوص بیشتر برای مواد مصرفی در شرایط کاملا” آزمایشگاهی و از آنجا که این شرایط تا هنگام مصرف حفظ می شود مثلا در دستگاههای جدید چاپ رنگهایی به مراتب خالص تر را شاهدیم .
۲- سرمایه گذاری بر تحقیقات در مورد کاغذ و در نتیجه بدست آوردن ترکیبات خاصی برای کاغذ مصرفی مناسب برای دستگاههایی که میسازند .این ترکیبات نیز همچون مرکب ، جوهر و تونر فرمولهای بسیار محرمانه ای دارند تا جایی که درآمد حاصل از فروش کاغذ در حال حاضر ارزش کمتر از درآمد حاصل از فروش دستگاههای چاپ برای این شرکتها ندارد.
۳- استفاده از تکنیکهای خاصی برای شبیه سازی رنگها :
استفاده از مرکب کم رنگ ( برای یک یا چند رنگ درکنار چهار رنگ اصلی ) جهت ایجاد سایه های نرم و حفظ نسبت بین رنگهای اجزاء تصویر.
نمونه ای از این کاربرد استفاده از مرکب قرمز روشن و آبی روشن (light magenta و light cyan ) که در برخی از ماشین آلات چاپ بصورت محدود به کار گرفته شده است. نمونه ای دیگر استفاده از آپشن روغن برای ایجاد براق و مات می باشد.

ابداع تکنیکهای متنوع افشانش ( در پرینتر جوهر افشان ) و نقطه گذاری ( در چاپگر های لیزری ) جهت کاربرد در موارد متفاوت بسته به نوع تصویر.

نتیجه این پیشرفتها رسیدن به فضاهای گسترده رنگی و رنگهایی خالصتر و شبیه تر بگونه ای که فضای رنگ مورد دسترس اکثر دستگاههای چاپ امروزی است.

نویسنده : مجید صفرزاده

 

CMYKSample۳axesProdProcessMagentaGradinetAAEAAQAAAAAAAAbtAAAAJDAwMThjN2I3LWNmMjItNDcwNS1hNDk2LWNjOGQ0MzZlYTBjZQRGB-colorsfour_color_printinglitho-processcolor-space-rgb-cmykrgbExampleRGB-LEDLED-RGB-8CD5kCAmy-ryb-colour-wheel2e68b5e590e024da09ebfce2ac5f8c900.png۱_CMYKCMYKrgb-cmykbusiness-model-innovation-creativity-marketing-21-728RGB_CMYKalife_chuck_rgb_02 CqEHVjbXYAEWCj9hthctciyw-02۸۸۸fa7e041da8dd51e6f0637d1b817c6Chart_largedrukarniaCMYK-process-illustrationcmyk-62color-wheel-2-011offset-printing-process-explained-teaserScreen-Shot-2014-11-10-at-7.35۶۵۰_feelings-wheel-colorc45211624c33b3f1cd12fcc5cd446dacI4p5qwallpaper_cmyk_zebra_by_rodrigoounao-d4jmmbeRGB-vs-CMYK-01۱۸۷۸۱-cmyk-four-color-dyeheidelberg-speedmaster-cmyk-printer-wmb-3d-color-separation-platesPDF Final Portfolio Wise_Page_05maxresdefaultIC24340.jpegSmallHD-OLED-Color-Gamut-Chart-CIE-1931cmyk_printing_processrgb-color-wheel۳۴۱۸۹۳۲۰۰۰px-RBG_color_wheel.svg۸۲۰۹۹۵۳۹۶fig6-1-7oipcolour-wheel-poster1lilienb-color-theory-best-infographicsIbPIn