• 36615049_021 و77610305_021
  • salookprint@gmail.com

پوشه بایگانی صنعت بسته بندی

چاپ کارتن لمینیتی

استانداردهای کارتن قسمت ۱

اصطلاحات و تعاریف :
در این استاندارد اصطلاحات و / یا واژه ها با تعاریف زیر بکار می رود .
۱-۴ کارتن
کارتن عبارتست از گنجایه توخالی که عموماً از چند لایه کاغذ مسطح و کنگره دار تشکیل شده است که از آن
برای محافظت کالا در ترابری از محل تولید تا مصرف استفاده می گردد .
کارتن ها به تناسب کالا و محصولی که داخل آن قرار می گیرند ، همچ نین شرایط ترابری دارای ابعاد و فرم های
گوناگون بوده و از سه تا هفت لایه ( مسطح و کنگره دار متناسب با نوع و سنگینی محتوی ) ساخته می شوند .
۲-۴ کاغذ کرافت لاینر
کاغذی است که برای لایه های بیرونی و درونی مقوای کنگره دار مورد استفاده قرار می گیرد .این نوع کا غذ
حداقل از ۸۰ درصد خمیر بکر و حداکثر ۲۰ درصد الیاف بازیافتی ساخته می شود .
۳-۴ کاغذ تست لاینر
این نوع کاغذ اغلب از بازیافت کاغذ های باطله ساخته می شود که در آن مقداری الیاف کاغذ کرافت وجود دارد .
الیاف کاغذ باطله لایه اصلی کاغذ را تشکیل می دهد که رویه آن با لایه نازکی از خمیر دارای الیاف بکر پوشش
داده می شود .
۴-۴ کاغذ کنگره ای ( فلوتینگ )
کاغذی است که بعنوان لایه کنگره ای میانی ورق کارتن مورد استفاده قرار میگیرد و باعث استحکام آن می گردد .
۵-۴ کارتن بسته بندی عمومی
به گنجایه ای اطلاق می شود که برای ترابری انواع متنوعی از کالا ها در تجارت مناسب بوده و کاربرد دارد .
یادآوری – ترابری کالاهای خطرناک و بسته بندی آنها باید مطابق با نظامنامه و ویژگیهای محصول باشد .

بسته‌بندی کالا و بازاریابی

بسته‌بندی کالا و بازاریابی

مقدمه

در جهان امروز محصولات بسته‌بندی شده ویژگی‌های کاملاً شناخته شده، کمیت، کیفیت، بهداشت و… دارد. اما متأسفانه هنوز نقش اقتصادی و اجتماعی بسته‌بندی توسط بسیاری از تولیدکنندگان به درستی درک نشده است و آگاهی استفاده مناسب از آن به عنوان ابزاری برای بازاریابی در بازارهای داخلی و خارجی وجود ندارد. با توجه به سیاست و تلاش دولتمردان برای رهایی اقتصاد از درآمدهای نفتی و فشارهای متفاوت بیرونی، که برای حذف محدودیت‌های صادرات کالا و یکپارچه شدن بازار جهانی تجارت وجود دارد، تأکید بر ویژگی‌های محصول، با توجه به نیازهای بازار، برای مطرح شدن در بازارهای جهانی حائز اهمیت است. پس باید دید که چگونه می‌توان از فرصت‌های بازار استفاده کرد. بسیاری از تولیدکنندگان ما هنوز مفهوم بازاریابی را درک نکرده‌اند و تفاوتی بین فروش، تبلیغ و بازاریابی قائل نیستند. پس جای تعجب نیست که به جای تجزیه و تحلیل بازار برای شناسایی فرصت‌ها در تلاش برای کپی‌سازی از نمونه‌های خارجی باشند. بسیاری از تولیدکنندگان سالها است که محصولی را بدون تغییر با تلاش فراوان به بازار تزریق می‌کنند. شاید به دلیل عدم توازن عرضه و تقاضا در بازارهای داخلی احساس نیاز برای بازاریابی وجود نداشته است. حال لازم است فکری دوباره شود که آیا محصول ما آن چیزی است که بازار نیاز دارد؟ چگونه می‌توان با توجه به امکانات موجود و قابل دسترس و با استفاده از پیشرفت‌های تکنولوژیک و علوم متفاوت، هزینه تولید محصول و بسته‌بندی را کاهش داد و نیاز بازار را بهتر فراهم کرد و ضمناً قدرت رقابت بیشتری پیدا کرد؟ طراحی و ساخت بسته‌بندی می‌تواند متأثر از تغییر و تحول عوامل محیطی باشد. این مسأله یکی از ابزارهایی است که امروزه در بازاریابی توسط تولیدکنندگان کشورهای صنعتی برای افزایش قدرت رقابت مورد توجه قرار گرفته است. البته باید اذعان کرد که تنها بسته‌بندی مناسب برای گسترش بازار و افزایش قدرت رقابت کافی نیست، بلکه اتخاذ استراتژی‌ها، تاکتیک‌های مناسب بازاریابی از جمله تقسیم بازار، قیمت‌گذاری مناسب و … نیز لازم است که خود بر انتخاب طرح بسته‌بندی مناسب تأثیر دارند. در این مقاله سعی شده تشریح شود.

ماهیت و کاربسته بندی

تصمیم‌گیری در مورد بسته‌بندی، بخشی از برنامه‌ریزی مجصول است که هر مؤسسه تولیدی باید در مورد آن تحقیق کند. بسته‌بندی شامل ظرف، برچسب و دفترچه راهنمای داخل بسته‌بندی است. در دنیای امروز حتی کالاهای صنعتی برای سهولت جابجایی و انبارداری بسته‌بندی می‌شوند. خدمات مصرفی مثل خدمات هواپیمایی، خدمات بانکی، هتلداری، آزمایش‌های پزشکی نیز بسته‌بندی می‌شود تا به صورت ملموس درآید. نتیجه یک آزمایش پزشکی، که به صورت چند عدد و رقم ارائه می‌شود، از نظر بسیاری از بیماران کنجکاو قابل درک نیست. اما در صورتی که نتیجه آزمایش وضعیت بیمار را نسبت به وضعیت عادی نمایش دهد برای بیمار ملموس‌تر خواهد شد. در طراحی بسته‌بندی، هدف‌های مختلفی در نظر گرفته می‌شود که می‌توان آنها را به صورت هدف‌های تدافعی و یا تهاجمی طبقه‌بندی کرد. هدف‌های تدافعی در طراحی بسته‌بندی محصولات، بیشتر به منظور محافظت از محصول و مصرف‌کننده در مقابل خطرات و آسیب‌دیدگی در نظر گرفته می‌شود؛ در حالی که هدف‌های تهاجمی بسته‌بندی را برای کمک به فروش محصول مورد توجه قرار می‌دهد. امروزه که الگوی فروشگاه‌ها به سوی سلف سرویس شدن گام برمی‌دارد و خریدار، خود کالای مورد نظر را برمی‌گزیند و به علاوه تعداد مارک‌های متفاوت از هر محصول و رقابت شدید آنها موجب سرگردانی بیشتر خریدار در بین قفسه‌های فروشگاه می‌گردد، در چنین وضعیتی فروشندگان، نقش کمتری در فروش دارند و وظیفه فروشندگی، که منتقل کردن اطلاعات محصول به مصرف‌کننده است، باید توسط بسته‌بندی انجام شود. در سیستم‌های جدید فروش، که در بعضی کشورهای صنعتی استفاده می‌شود و معمولاً توسط دستگاه و از راه دور سفارش پذیرفته می‌شود، بسته‌بندی نقش حساسی دارد. غیر از خود محصول، که مشتری در صورت خرید با آن آشنا می‌شود، نزدیک‌ترین ارتباط مشتری با کالا از طریق بسته‌بندی آن است. بسته‌بندی نامناسب بر روحیه مصرف‌کننده تأثیر نامطلوب می‌گذارد زیرا استنباط مصرف‌کننده از محصول با بسته‌بندی نامناسب، بی‌توجهی تولیدکننده در مورد کیفیت و خواسته مشتری است. تأثیر بسته‌بندی نامناسب همانند تأثیر رفتار فروشندۀ بی‌حوصله در آخر وقت کار روزانه است که اغلب موجب رنجش خاطر مشتری می‌گردد. گاهی بسته‌بندی، وظیفه فروشنده را بهتر از آدم زنده انجام می‌دهد. زیرا انسان گاهی افسرده، بی‌تجربه، خسته، و بی‌حوصله است. اما بسته‌بندی مناسب همیشه اطلاعات کاملی را در مورد محصول به مصرف‌کننده منتقل می‌کند. کارهایی که تولیدکننده با بسته‌بندی برای تحقق هدف‌های خود انجام می‌دهد به قرار زیر است: 1- محافظت از محصول و مصرف‌کننده قبلاً بسته‌بندی فقط برای محافظت از محصول در مقابل خطرات احتمالی در نظر گرفته می‌شد، اما اخیراً حفاظت از مصرف‌کننده مورد توجه بیشتری قرار دارد. لذا بسته‌بندی خود نبايد موجب خطری از جمله بریدگی، انفجار، مسمومیت برای مصرف‌کننده شود. مسأله‌ای که چند سال قبل در مورد بسته‌بندی یکی از محصولات شرکت جانسون و جانسون اتفاق افتاد شایان توجه است. این مسأله در مورد نمونه‌ای از قرص‌های مسکن این شرکت بوده که در قوطی‌های پلاستیکی عرضه می‌شد و به طور نامشخصی به سیانور آلوده شده بودند که به تلفات زیادی منجر شد. اگر چه چگونگی آلوده شدن آن مشخص نشد ولی این شرکت برای اطمینان مصرف‌کننده به تغییر شکل قرص به کپسول و در بسته‌بندی‌های غیر قابل نفوذ اقدام کرد. آلودگی محیط ناشی از بسته‌بندی کالاها جنبه دیگری است که مورد توجه جامعه قرار دارد.

2- ایجاد اطمینان از کالا همانطور که بیان شد بسته‌بندی ضعیف و نامناسب موجب استنباط بی‌توجهی تولیدکننده نسبت به نیاز مشتری می‌گردد. طرح، رنگ آمیزی، اندازه و کیفیت بسته‌بندی می‌تواند موجب اطمینان در محصول برای خریدار شود و یا بالعکس، شاید توجه کرده باشید که به هنگام خرید قوطی رب گوجه فرنگی در بین مارک‌های مورد اطمینان خود، که از نظر قیمت نیز مناسب باشد، مارکی را که بسته‌بندی قرمزتری دارد انتخاب می‌کنید. بسته‌بندی گرانقیمت گاهی چنین فرضی را موجب شده که تولیدکننده برای جبران هزینه بسته‌بندی از کمیت و کیفیت خود محصول کاسته است. لذا بدون مطالعه فرهنگی، باورها، اقتصاد و سرانجام دیگر عوامل محیط بازار، نمی‌توان بسته‌بندی مناسبی طراحی کرد. طراحی و تصویر روی بسته‌بندی نیز می‌تواند تداعی کیفیت آن باشد؛ مثلاً بسته‌بندی کره که با تصاویر گیاهان تزئین شده است برای بسیاری از خریداران تصور گیاهی بودن محصول را موجب می‌شود. بسته‌بندی باید به گونه‌ای باشد که مشتری مطمئن باشد که بسته پس از تولید مجدداً باز نشده و یا تغییری در آن ایجاد نشده است.

3- فراهم کردن راحتی مصرف‌کننده البته راحتی در فرهنگ‌های مختلف ارزش‌های متفاوت و معیارهای مختلفی دارد. در بعضی جوامع برای راحتی ارزش بیشتری قائلند. راحتی ممکن است در هنگام خرید، مصرف و یا هنگام ذخیره کردن مورد توجه قرار گیرد. بسته‌بندی مناسب باید امکان کنترل محتویات داخل آن را بدون باز شدن فراهم سازد و بسادگی قابل حمل و نقل باشد، باید امکان باز و بسته شدن را براحتی فراهم سازد. مصرف‌کننده بتواند بدون مشکل هر مقدار از محتوای بسته را بدون ریخت و پاش مصرف، و میزان محتویات باقیمانده را کنترل کند. بسته‌بندی مناسب باید موجب سهولت نگهداری محصول در یخچال، فریزر، قفسه‌های آشپزخانه و کابینت گردد. لذا این مسائل باید در طراحی شکل و اندازه بسته‌بندی مورد توجه قرار گیرد.

4- بسته بندی وسیله ای برای ایجاد ارتباط با مشتری در دنیای رقابتی تجارت امروز با انواع مختلف از هر کالا و روش های مختلف ترویج فروش، موفقیت هر محصول در فروش، مستلزم این است که بسته بندی و ظاهر محصول بتواند آن ارتباط مؤثر را با خریدار بالقوه ایجاد کند؛ به عبارت دیگر زمینه برگزیده شدن و جلب نظر مشتری را فراهم سازد. این ارتباط با نشانه ها و شکل بسته بندی برقرار می گردد؛ برای مثال برروی بسته بندی رطب می توان عکس یا طرحی از نخلستان را تعبیه کرد که تداعی کننده داستان یا خاطره ای از آن محیط باشد. البته مهارت طراحی خود در ایجاد چنین ارتباطی نقش مؤثری دارد. همانگونه که می دانیم عمل خرید محصول، پایان فرایند خرید و خاتمه رابطه خریدار و فروشنده نیست بلکه عمل خرید، آغاز ارتباط مشتری با سازمان تولید کننده است لذا ظاهر بسته بندی باید خاطره خوب مصرف کالا را تداعی کند و موجب تکرار خرید شود. مطالب درج شده روی بسته بندی و دفترچه راهنمای محصول، اطلاعات بیشتری در مورد محصول به مصرف کننده منتقل خواهد کرد. اندازه بسته بندی نیز ادراک متفاوتی را در افراد مختلف ایجاد می کند. بعضی مردم بسته بندی بزرگتر را نشانۀ استحکام و توان فنی وسیله درک می کنند و بعضی ظرافت بسته بندی را نشانه دقت بیشتر در ساخت محصول می پندارند. رنگ آمیزی عامل دیگری است که بازاریاب به وسیله آن با مصرف کننده بالقوه ارتباط ایجاد می کند زیرا هر رنگی در هر جامعه ای نشانه ای خاص است. 5- داشتن ارزش استفاده مجدد بسیاری از کالاهای راحتی یا بدون زحمت که مصرف کننده نسبت به مارک خاصی از آن تأکید ندارد و معمولاً مارک های متفاوتی از آن به صورت گسترده عرضه می گردد در صورت داشتن بسته بندی که ارزش استفاده مجدد داشته باشد موجب متمایز شدن و برتری محصول می گردد و ضمناًاز میزان آلودگی محیط نیز خواهد کاست. 6- تقسیم بازار کار بسته بندی کالا وسیله ای برای تقسیم بازار و برخورد تخصصی داشتن با نیاز مصرف کننده است.توجه به مبناهای تقسیم بازار از جمله مسائل فرهنگی مثل الگوی مصرف، ذائقه ها، الگوی خرید و یا مسائل اقتصادی مثل قدرت خرید می تواند در طراحی بسته بندی مناسب کمک مؤثری به شمار آید. الگوی مصرف، مثل میزان و نوع مصرف چای، قهوه، پیاز، پسته یا هر کالای دیگر در جوامع مختلف، متفاوت است. افراد بعضی از جوامع فقط به اندازه مصرف روزانه و بعضی دیگر خرید خود را به صورت کلی انجام می دهند. البته این مسائل می تواند ناشی از فرهنگ یا قدرت خرید آن جامعه باشد. لذا اندازه محصول بسته بندی شده باید متناسب با نیاز آن بخش از بازار باشد. هزینه بسته بندی خود عامل دیگری برای تقسیم بازار است. رنگ آمیزی و طراحی بسته بندی متناسب با سلیقه های بخش های بازار، موجب جلب تفاضاهای بیشتر برای محصول می گردد. هر رنگ از بسته بندی در بخش های متفاوت بازار ممکن است معنا و مفهوم متفاوتی داشته باشد؛ برای مثال در حالی که رنگ طوسی در کشور چین نشانه ارزانی کالاست، در کشور دیگر کالاهای گرانقیمت به رنگ طوسی بسته بندی می شود.

7- تجلی هویتی خاص برای محصول اغلب افراد با مصرف یک محصول احساس خاصی به دست می آورند و یا شخصیت خود را با مصرف آن نوع محصول متجلی می سازند؛ مثلاً با مصرف مارک خاصی از ادکلن، شخصیت خود را به گروه خاصی گره می زنند و یا با استفاده از مدل خاصی از لباس، احساس جوانی، مردانه بودن، و یا لطافت احساس خود را متجلی می سازند. بسته بندی نیز در ایجاد چنین احساسی نقش بسزایی دارد. لذا طرح، رنگ، اندازه، مارک بسته بندی باید متناسب با شخصیت و روحیه بازار مورد نظر انتخاب شود. بسته بندی کالاهای گرانقیمت و تجملی باید بر ارزش واقعی کالا متناسب با خواسته مشتری بیفزاید. در مجموع، بسته بندی وسیله ای برای تقسیم بازار براساس شخصیت مصرف کننده است.

8- گسترش دوره حیات محصول پویایی عوامل بازار از جمله رقابت، موجب کاهش طول عمر محصولات شده است. در دوره بلوغ محصول، که میزان تقاضا در سطح صنعت به میزان ثابت می رسد، رقابت برای جذب سهم بازار، بیشتر می شود. دراین زمینه شرکت هایی موفقند که بتوانند با روش های متفاوت بازاریابی از کاهش تقاضای محصول جلوگیری کنند. نوآوری و تغییر در بسته بندی برای ارضای تنوع طلبی مصرف کننده و ایجاد تمایز در محصول کاری ساده تر از تغییر خود محصول است. هر بار که محصولی با بسته بندی جدید یا با تغییری عرضه می شود انگیزه جدیدی برای مصرف و تجدید حیاتی برای محصول خواهد شد.

9- متمایز کردن محصول تعدد مارک های موجود از هر محصول، موفقیت محصول شرکتهای تازه وارد را به صنعت دشوار کرده است. راه حل پیشنهادی متخصصان بازاریابی برای چنین وضعیتی، متمایز کردن محصول است. متمایز کردن محصول، معمولاً براساس عناصر ترکیب بازاریابی انجام می شود. تولیدکنندگان پس از سالها تلاش و تغییر طرح محصولات به این نتیجه رسیده اند که روش آسانتر برای خارج کردن محصول از حالت عام و ایجاد تمایز، تغییر بسته بندی محصولات است. بیشتر شرکت های پرفروش نوشابه سازی در سال های دهه 1970، 1980و 1990 با معرفی بطری های نوشابه دو لیتری و قوطی های بسته بندی شده به صورت چندتایی توانسته اند موجب نوآوری در محصول شوند. در سال 1993 این تغییر، سرعت فزاینده یافت و قوطی های بزرگ مگا و بطری های 12 انسی از نوشابه به بازار عرضه شد. البته برای ایجاد تمایز باید موضع محصول در بازار به گونه ای تعیین شود که با حداقل رقابت روبرو شود.

10- کمک به عمیلیات خرده فروشی ویژگی های بسته بندی مناسب از نظر خرده فروش به قرار زیر است: الف- موجب استفاده مناسب از فضای قفسه های فروشگاه شود. ب- به زیبایی قفسه ها بیفزاید. ج- ذخیره آن در انبار ساده باشد. د- برای جلوگیری از ضایعات و ریخت و پاش، استحکام داشته باشد. ه- کنترل اجمالی محصول بدون باز و بسته شدن میسر باشد. و- از مفقود شدن و دله دزدی جلوگیری کند.

11- بهره برداری بیشتر از بازارهای بالقوه در بازار کالاهای مصرفی بسته بندی مناسب با درج موارد جدید مصرف روی بسته بندی کالا میزان مصرف بیشتر آن را تشویق می کند. گاهی با ارائه بسته بندی های متفاوت از نظر اندازه، کیفیت و یا ظاهر به کانال های متفاوت توزیع دست می یابد که خود موجب گسترش حجم فروش محصول می گردد.

12- تناسب با سرعت تولید سرعت عملیاتی هر نوع تجهیزات بسته بندی باید با سرعت تجهیزات دیگر در خط تولید تناسب داشته باشد. در غیر این صورت موجب استفاده ناصحیح از امکانات می شود و یا مستلزم تجهیزات و فضاهای اضافی خرید خواهد بود. البته نوع تجهیزات بسته بندی به مواد بسته بندی و امکانات تولید کننده بستگی خواهد داشت. لذا در هر وضعیتی باید هزینه- فایده عوامل مختلف سنجیده شود. عواملی مهم در طراحی بسته بندی محصولات مسائلی مهم در طراحی بسته بندی محصولات باید مورد توجه قرار گیرد که در ادامه به اختصار به توضیح آن خواهیم پرداخت.

1- استفاده از بسته بندی یکسان محصول در تمام بازارها یک سؤال مورد توجه مؤسسات با فعالیت بین الملی این است که آیا از بسته بندی یکسان محصول در بازارهای داخلی و خارجی استفاده شود. بسیاری از شرکت های شناخته شده مثل کوکاکولا، پپسی کولا محصول خود را در تمام بازارها با بسته بندی مشخص عرضه می کنند. با این حال بعضی از نشانه ها، رنگ ها و لغات هستند که در بعضی جوامع معانی ناخوشایندی دارند. لذا صادر کنندگان مجبورند که با نام، طرح و یا رنگ متفاوتی محصول را در آن بازارها عرضه کنند. بعضی از تولیدات داخلی به دلیل عدم تطابق بسته بندی آنها با معیارهای پذیرفته شده بازارهای جهانی، نیز مجبورند با بسته بندی متفاوت به آن بازارها وارد شوند.

2- استفاده از بسته بندی یکسان برای طبقه ای از کالاها مثلاً تمام محصولات غذایی خود را با یک نوع بسته بندی، محصولات دارویی را با بسته بندی دیگر و تولیدات شیمیایی خود را با بسته بندی یکسان دیگری به بازار عرضه می کنند. به این تصمیم، استراتژی بسته بندی خانوادگی گفته می شود. اتخاذ چنین تصمیمی مزایای زیر را دارد:

الف- هر کالای جدید از این شرکت از اعتبار و شهرت قدیمی استفاده خواهد کرد.

ب- موجب کاهش هزینه تبلیغات می شود.

ج- موجب گسترش ارزیابی کیفیت محصولات جدید از محصولات موجود می گردد.

د- ریسک عدم موفقیت کالای جدید را کاهش می دهد.

ه- بسته بندی خود ایجاد هویت مشخص برای سازمان می کند.

3- هزینه بسته بندی هزینه عامل دیگری است که در انتخاب طرح بسته بندی مورد توجه قرار دارد. ارزش بعضی از محصولات از قبیل اجناسی که هدیه داده می شود معمولاً با بسته بندی جذاب دو چندان می گردد و از نظر فروش صرف چنین هزینه ای بازده خوبی در پی خواهد داشت. معیارهای مورد ارزیابی مشتری در مورد محصولات متفاوت و در بازارهای مختلف، متفاوت است. در بعضی بازارها مشتری ترجیح می دهد که حتی یک کالای ساده، مثل سیفی جات را در بسته بندی زیبا بخرد؛ در حالی که در بعضی بازارهای دیگر فقط به جنبه های اصلی محصول توجه می شود. لذا تولید کننده باید بازده هزینه بسته بندی را مورد توجه قرار دهد.

4- جنس بسته بندی امروز مواد مختلفی در بسته بندی محصولات مورد استفاده قرار می گیرد؛ از جمله مقوا، فلز، شیشه، پلاستیک، سلفون. هر یک از مواد مورد استفاده از نظر هزینه، استحکام، زیبایی، جذابیت و تناسب با محصول مزیت هایی دارند. تولید کننده برای تحقق هدف های سازمان باید تعادلی بهینه بین این عوامل ایجاد کند.

5- اندازه بسته بندی تصمیم گیری در مورد اندازه بسته بندی نمی تواند بدون بررسی فرهنگ و اقتصاد بازار به طور موفق انجام شود. زیرا بعضی از محصولات، تاریخ مصرف دارد و امکان فاسد شدن آنها پس از انقضای تاریخ مصرف وجود دارد. لذا با توجه به میزان مصرف باید مقدار محصول بسته بندی شود. در صورتی که تمایل مردم به راحت طلبی بیشتر شود و یا قدرت خرید بیشتری پیدا کنند و یا به دلیل فرصت زمانی محدودتر خرید، تمایل مردم برای خرید محصولات در بسته های بزرگتر بیشتر می شود. لذا گاهی لازم است اندازه های متفاوتی از بسته بندی برای بخش های متفاوت بازار طراحی گردد.

6- شکل و رنگ آمیزی بسته بندی هر بسته بندی دارای دو هویت متفاوت فیزیکی و روانی است که تنها روی کاغذ و یا عبارات قابل تفکیک است. هویت فیزیکی شامل ویژگی های فیزیکی آن است؛ مثل رنگ، اندازه، شکل و طرح، اما هویت روانی استنباط شخصیتی است که خریدار از ظاهر یا ویژگی های فیزیکی بسته بندی به دست می آورد. در بعضی فرهنگ ها رنگ قرمز بسته بندی ها زنانه و رنگ آبی را مردانه می دانند یا بسته بندی های گرد را زنانه و بسته بندی های چهارگوش را مردانه می پندارند. رنگ بعضی از بسته بندی ها موجب تصور ارزان قیمت بودن کالا و بعضی رنگ های دیگر را نشانه قیمتی بودن کالا می پندارند. ترکیب بسته بندی گاهی موجب چنین تصوری می شود که کالا متناسب نوجوانان یا افراد مسن تر است. اغلب چنین انتظاری وجود دارد که رنگ سبز بسته بندی بیانگر سبزی برگ های چای و قرمز کیفیت رنگ چای آماده را متجلی می سازد. البته شکل و رنگ آمیزی بسته بندی باید موجب متمایز نمودن محصول و جلب نظر بیشتر از آن توسط خرده فروشان گردد.

7- مقدار بسته بندی شده بعضی از کالاها را مثل لیوان یا استکان به صورت شش یا دوازده تایی بسته بندی می کنند زیرا این تعداد براساس سنت رایج پذیرفته شده است. اقلام دارویی معمولاً به میزان تجویز شده در یک دوره مشخص بسته بندی می شود تا راحتی مصرف کننده در هنگام خرید و جلوگیری از فاسد شدن مازاد بر مصرف آن به عمل آید. بعضی از داروها که مقدار تجویز آن متفاوت است به صورت دانه ای و مقدار مصرف هر بار بسته بندی می شود. اما در مورد بعضی از کالاها براساس سطح قیمت پذیرفته شده آنها، در بازار مقدار محصول در هر بسته تعیین می شود؛ برای مثال با توجه به اینکه قیمت مشخصی برای یک بطر نوشابه، یک بسته کبریت و یا یک لیوان شیشه آبلیمو وجود دارد در صورت افزایش هزینه ها مقدار در هر بسته کاهش داده می شود تا قدرت رقابت در بازار حفظ شود. گاهی اوقات برای تشویق به خرید بیشتر، محصول در اندازه های بزرگتر بسته بندی و با درصدی تخفیف، در اختیار مصرف کننده قرار می گیرد. پس همانگونه که ملاحظه شد مقدار در هر بسته براساس الگوی خرید، الگوی مصرف، قمیت رایج محصول، راحتی خریدار و خرده فروش، وسایل رقابتی تعیین می شود.

8- بسته بندی های مرکب گاهی برای تشویق مصرف کننده به خرید کالاهای جدید و یا اقلامی که مصرف کننده تمایل کمتری برای مصرف آن دارد، فروشنده کالای مزبور را با یک کالای شناخته شده و پرطرفدار به صورت یک مجموعه بسته بندی و ارائه می کند. گاهی برای راحتی مصرف کننده تمام اقلامی که از لحاظ مورد مصرف مرتبط هستند مثل خودکار و خودنویس، قلم و دفترچه، شانه و برس، در یک مجموعه بسته بندی می شود. البته این تاکتیک باید با مطالعه قبلی و در صورت افزایش مورد اجرا قرار گیرد.

9- خصوصیات دیگر دامنه وسیعی از خصوصیات اضافه متناسب با بسته بندی های متفاوت وجود دارد که هر تولید کننده از بین آنها انتخاب کند؛ از جمله می توان به وسیله تعبیه شده برای آزمایش باطری در بسته بندی های آن، درهای لولادار قوطی ها، مجراهای ناودانی که برای تخلیه محتویات بسته در نظر گرفته شده، دربازکن های اضافه، دستگیره و… اشاره کرد.

تصمیم گیری در مورد طرح بسته بندی:

با توجه به تعدد عواملی که گاهی هم متناقض یکدیگر هستند از جمله هزینه کمتر و کیفیت بالاتر، طراح چگونه می تواند در مورد میزان تأکید بر هر یک از عوامل تصمیم گیری کند. مدیران باید توجه داشته باشند که خصوصیات هر بسته بندی باید با دیگر عناصر بازاریابی متناسب باشد؛ برای مثال کالای قیمتی که تنها از طریق فروشگاه های خاص عرضه می گرد باید دارای بسته بندی خاص باشد، در حالی که اگر محصول متعلق به یک شرکت تازه وارد به صنعت باشد که تنها الگوبردار شرکت های شناخته شده است در انتخاب بازارها وشیوه های توزیع باید مسأله رقابت را درنظر بگیرد و بالطبع برای توزیع محصول فروشگاه های ارزان قیمت را انتخاب کند که از نظر رقابت جایگاه امن به شمار می رود. لذا با توجه به نوع فروشگاه انتخاب شده استفاده از بسته بندی ساده تر برای داشتن برتری رقابت از نظر قیمت مناسبتر خواهد بود. همانگونه که اغلب متخصصان بازاریابی اشاره دارند وظیفه بسته بندی، فروش بیشتر محصول است؛ به دیگر سخن، بسته بندی باید وضعیتی را ایجاد کند که ذخیره بیشتری از محصول نزدیکتر به مصرف کننده نهایی ایجاد شود؛ برای مثال روی قوطی کبریت ها عکس های زیبایی چاپ شده است که به عنوان وسیله دکوری روی میز پذیرایی و نزدیکتر به مصرف کننده قرار داده شود، نمک در نمکدان های زیبا عرضه می شود زینت بخش میزهای رضایت خود او را تأمین می کند. 2- معمولاً پرسش شونده پاسخ هایی را ارائه می کند که مقبولیت اجتماعی دارد، یا رضایت پرسشگر را جلب می کند و یا موجب تقویت موقعیت اجتماعی او می شود. 3- معمولاً تحقیق در مورد ویژگی های بسته بندی در محیط غیر واقعی جدا از دیگر عوامل مؤثر در خرید انجام می شود. پاسخ های مشتری در واقع وقتی ارزشمند و قابل اطمینان است که موضوع در محیط رقابتی قرار گرفته باشد. با وجود این، دشواری تحقیق برای دستیابی به پاسخ های معتبر نباید موجب انصراف از تحقیق گردد، بلکه باید در انتخاب روش تحقیق، دقت لازم معمول گردد. یک روش مؤثر تحقیق در مورد خصوصیات بسته بندی مناسب، بازسازی وضعیت واقعی مغازه و خرید است. مصاحبه گر بدون اطلاع مشتری، شاهد رفتار خریداران خواهد بود. سپس در مورد مارک های انتخاب شده و همچنین انتخاب نشده محصول مورد نظر از خریدار سؤالاتی را خواهد کرد. این سؤالات جنبه شناخت انگیزه خواهد داشت. نمونه ای از این پرسش ها به قرار زیر است:

1- رنگ این بسته بندی موجب چه احساسی در شما می شود؟

2- این بسته بندی چه خاطره ای را برای شما یادآور می شود؟

3- این بسته بندی یادآور چه نوع افرادی برای شما خواهد بود؟

4- به نظر شما نظر دیگر مردم برای مثال مردها، زنها، دخترها، یا پسرها در مورد این بسته بندی چیست؟

نتیجه گیری

بسته بندی کالا ابزاری مؤثر در برنامه ریزی و بازاریابی محصولات است. بسته بندی شامل ظرف، برچسب و دفترچه راهنمای داخل بسته بندی است. بسته بندی نقش فروشنده را در ارتباط با انتقال اطلاعات در مورد محصول به نحو مؤثری ایفا می کند. بسته بندی نامناسب بر روحیه مصرف کننده تأثیر منفی دارد. بسته بندی کالاها نیز همانند انسان ها پیر و فرسوده فروش و گسترش بازار تغییر در بسته بندی ضروری است. وظیفه بسته بندی، محافظت از محصول و مصرف کننده، ایجاد اطمینان از کالا، فراهم کردن راحتی مصرف کننده، وسیله ای برای ایجاد ارتباط با مشتری، داشتن ارزش استفاده مجدد، تقسیم بازار هدف، تجلی هویتی خاص برای محصول، گسترش دوره حیات محصول، متمایز کردن محصول، کمک به عملیات خرده فروشی، فراهم کردن وضعیت برای بهره برداری بیشتر از بازارهای بالقوه، تناسب با سرعت تولید است. با توجه به عوامل متعددی که در تصمیم گیری در مورد طرح بسته بندی باید لحاظ گردد از جمله کیفیت- هزینه که گاهی متناقض هم هست مدیران باید تصمیم گیری در مورد خصوصیات بسته بندی را با توجه به دیگر عناصر ترکیب بازاریابی اتخاذ کنند. ضمناً با توجه به وظیفه کلی بسته بندی که فروش کالاست، باید وضعیتی فراهم شود که ذخیره بیشتری از محصول در کانال توزیع نزدیکتر به مصرف کننده ایجاد شود. به طور خلاصه تصمیم گیری سیستماتیک در مورد خصوصیات بسته بندی شامل: 1- تعیین خصوصیات بازارهای هدف 2- تجزیه و تحلیل نقاط قوت و ضعف شرکت از نظر تولید، توزیع و رقابت 3- تجزیه و تحلیل موضع محصول در بازار 4- بررسی اندیشه های نو و خلاق 5- اجرای طرح و آزمایش بازار است. برای آگاهی از ویژگی های بسته بندی که برای بازار جاذبه داشته باشد نیاز به تحقیق در مورد بازار است

چاپ فلز و قوطی‌سازی‌

چاپ فلز و قوطی‌سازی‌ ( این مقاله صرفا جهت اشنایی شما با این چاپ می باشد و چاپ سالوک خدمات چاپ روی فلز را انجام نمی دهد)چاپ فلز

 

ورق‌های مصرفی در قوطی‌سازی‌های ایران اغلب وارداتی هستند، در حالی که لاک و مرکب مصرفی در این صنعت، تا حد زیادی از داخل کشور تامین می‌شود. شناخت مشخصات فنی این مواد مصرفی و رعایت استانداردها و دستورالعمل‌های مربوطه در مرحله لاک‌زنی و چاپ و نیز پخت آن، می‌تواند به تولید بهتر و ضایعات کمتر بینجامد. . پیش ‌از ‌چاپ‌ قوطی‌های ‌تین ‌پلیت، ‌یکی ‌از ‌انواع ‌بسته‌بندی ‌است ‌که ‌کاربردهای ‌متنوعی ‌دارد. ‌درون ‌قوطی‌ها ‌به ‌طور ‌معمول ‌با ‌لاک ‌پوشش ‌داده ‌می‌شود ‌و ‌بیرون ‌آن ‌با ‌چاپ ‌تزیین ‌می‌شود. ‌چاپ ‌حلب ‌(تین ‌پلیت) ‌به ‌روش ‌افست ‌انجام ‌می‌گیرد. ‌یعنی ‌زینک‌های ‌آن ‌در ‌لیتوگرافی ‌تهیه ‌می‌شود. ‌در ‌گذشته ‌از ‌پلیت‌های ‌مسی ‌استفاده ‌می‌شد، ‌اما ‌اکنون ‌پلیت‌های ‌آلومینیومی ‌مصرف ‌می‌شوند. ‌ضخامت ‌این ‌پلیت‌ها ‌۲ ‌میلی‌متر ‌است. ‌برای ‌چاپ ‌کارهای ‌پرتیراژ، ‌پلیت‌ها ‌را ‌می‌سوزانند ‌تا ‌استقامت ‌آنها ‌بیشتر ‌شود. ماشین ‌چاپ ‌حلب ‌نیز ‌دارای ‌ساختاری ‌همانند ‌ماشین‌های ‌افست ‌چاپ ‌ورقی ‌است، ‌با ‌این ‌تفاوت ‌که ‌حرکت ‌ورق ‌فلزی ‌به ‌صورت ‌مستقیم ‌است ‌و ‌سیلندرها ‌روی ‌آن ‌می‌چرخند ‌و ‌مانند ‌کاغذ ‌به ‌دور ‌سلیندرها ‌نمی‌چرخد. تفاوت ‌دیگر ‌چاپ ‌فلز ‌با ‌چاپ ‌کاغذ ‌و ‌مقوا، ‌حرارت ‌دادن ‌فلز ‌ضمن ‌عبور ‌از ‌کوره‌های ‌مخصوص ‌است. ‌در ‌اینجا ‌نکات ‌مفیدی ‌درباره ‌مراحل ‌لاک‌زنی، ‌‌چاپ ‌و ‌پخت ‌ورق‌های ‌تین ‌پلیت ‌ارایه ‌می‌شود.چاپ فلز و قوطی‌سازی‌

لاک‌زنی:

‌ لاک ‌نیز ‌از ‌جمله ‌مسایلی ‌است ‌که ‌در ‌چاپ ‌فلز ‌به ‌عنوان ‌یکی ‌از ‌مهم ‌ترین ‌عوامل ‌مطرح ‌است. داخل ‌قوطی ‌که ‌در ‌تماس ‌با ‌محتوای ‌آن ‌قرار ‌می‌گیرد ‌باید ‌با ‌لایه‌ای ‌از ‌لاک ‌پوشیده ‌شود. ‌به ‌طور ‌استاندارد ‌سطح ‌فلز ‌باید ‌در ‌یک ‌نوبت ‌لاک ‌زنی ‌شود. ‌اما ‌در ‌بعضی ‌مواقع ‌مثل ‌مشکلات ‌ماشین ‌لاک‌زنی ‌و ‌کیفیت ‌ناکارآمد ‌لاک، ‌این ‌عمل ‌دوبار ‌تکرار ‌می‌شود ‌تا ‌نتیجه ‌مطلوب ‌به ‌دست ‌آید. ‌به ‌طور ‌عمده ‌در ‌این ‌شرایط ‌لاک ‌دوم ‌برای ‌پوشش ‌کامل ‌لاک ‌اول ‌استفاده ‌می‌شود. ‌ اگر ‌یک ‌نقطه ‌کوچک ‌داخل ‌قوطی ‌با ‌لاک ‌پوشیده ‌نشود، ‌قوطی ‌زنگ ‌زده ‌و ‌باعث ‌خرابی ‌محصول ‌داخلش‌ ‌می‌شود. البته ‌قابل ‌ذکر ‌است ‌که ‌به ‌صورت ‌معمول ‌درون ‌قوطی‌های ‌مربوط ‌به ‌مواد ‌غذایی ‌را ‌دو ‌بار ‌و ‌داخل ‌قوطی‌های ‌صنعتی ‌یک ‌بار ‌لاک ‌زده ‌می‌شود. ‌به ‌طور ‌مثال ‌می‌توان ‌به ‌لاک ‌شماره ‌۱۲۸۷ ‌که ‌مخصوص ‌مواد ‌غذایی ‌است، ‌اشاره ‌کرد. پس ‌از ‌انجام ‌مرحله ‌لاک‌زنی، ‌فلز ‌باید ‌در ‌کوره ‌قرار ‌گیرد ‌تا ‌عملیات ‌پخت ‌به ‌طور ‌کامل ‌انجام ‌شود. ‌اگر ‌لاک ‌کمتر ‌از ‌مقدار ‌زمانی ‌که ‌در ‌دستورالعملش ‌قید ‌شده ‌داخل ‌کوره ‌بماند، ‌خوب ‌پخته ‌نمی‌شود ‌و ‌به ‌احتمال ‌زیاد ‌از ‌سطح ‌فلز ‌کنده ‌می‌شود. ‌اما ‌اگر ‌زمان ‌مناسب ‌برای ‌پخت ‌انتخاب ‌شود، ‌لاک ‌بعد ‌از ‌خروج ‌از ‌کوره ‌به ‌هیچ‌وجه ‌از ‌فلز ‌جدا ‌نمی‌شود. لاک‌ها ‌به ‌طور ‌معمول ‌سفیدرنگ ‌بوده ‌و ‌دارای ‌تاریخ ‌مصرف ‌هستند. ‌اگر ‌در ‌مرحله ‌لاک‌زنی ‌از ‌لاک ‌تاریخ ‌مصرف ‌گذشته ‌استفاده ‌شود، ‌قوطی ‌پس ‌از ‌مدتی ‌دچار ‌زنگ‌زدگی ‌می‌شود. لاک ‌و ‌کوتینگ لاک ‌را ‌درون ‌قوطی ‌و ‌برای ‌حفظ ‌محصول ‌داخل ‌آن ‌استفاده ‌می‌کنند. ‌البته ‌نوعی ‌لاک ‌بیرونی ‌هم ‌هست ‌که ‌برای ‌سر ‌و ‌ته ‌قوطی ‌مصرف ‌می‌شود ‌و ‌به ‌طور ‌عمده ‌به ‌رنگ ‌طلایی ‌است. ‌اما ‌کوتینگ ‌را ‌روی ‌سطح ‌فلز ‌(خارج ‌قوطی) ‌و ‌برای ‌بهتر ‌انجام ‌شدن ‌عملیات ‌چاپ ‌می‌زنند. ‌شایان ‌ذکر ‌است ‌که ‌در ‌ایران ‌لاک ‌و ‌کوتینگ ‌مناسب ‌تولید ‌می‌شود. چاپ‌ ورقه‌های ‌فلزی ‌که ‌عملیات ‌چاپ ‌روی ‌آنها ‌انجام ‌می‌شود ‌از ‌قبل ‌باید ‌چربی‌گیری ‌و ‌جرقه‌گیری ‌شده ‌باشند، ‌تا ‌امکان ‌چاپ ‌روی ‌آنها ‌میسر ‌شود. ‌بعد ‌از ‌انجام ‌عملیات ‌چربی‌گیری، ‌می‌توان ‌با ‌کنترل ‌رطوبت ‌هوا ‌از ‌اکسیدشدن ‌ورق‌ها ‌جلوگیری ‌کرد. ویژگی ‌مهمی ‌که ‌یک ‌ورق ‌استاندارد ‌باید ‌داشته ‌باشد ‌ضخامت ‌یکسان ‌آن ‌در ‌تمامی ‌سطوح ‌است. ‌ ‌ پس ‌از ‌انجام ‌مراحل ‌آماده‌سازی ‌پلیت ‌و ‌ورق ‌چاپی، ‌ورق‌های ‌فلزی ‌با ‌سیستم ‌مک ‌و ‌باد ‌از ‌روی ‌سینی ‌بلند ‌شده ‌و ‌به ‌ماشین ‌چاپ ‌تغذیه ‌می‌شوند. ماشین‌های ‌فعلی ‌به ‌طور ‌عمده ‌دو ‌رنگ ‌هستند ‌و ‌اگر ‌کاری ‌چهار ‌رنگ ‌باشد، ‌ابتدا ‌دو ‌رنگ ‌اولیه ‌چاپ ‌شده ‌و ‌قبل ‌از ‌چاپ ‌دو ‌رنگ ‌بعدی ‌ورق‌ ‌در ‌کوره‌ ‌قرار ‌می‌گیرد ‌تا ‌خوب ‌پخته ‌شود ‌و ‌مرکب ‌روی ‌فلز ‌ثابت ‌شود. ماشین‌های ‌جدید ‌دو ‌رنگ، ‌در ‌هر ‌ساعت ‌شش ‌هزار ‌ورق ‌را ‌چاپ ‌می‌کنند ‌در ‌حالی ‌که ‌ماشین‌های ‌قدیمی ‌تنها ‌توانایی ‌چاپ ‌۴ ‌هزار ‌ورق ‌را ‌در ‌ساعت ‌داشتند. ماشین‌های ‌چاپ ‌فلز ‌به ‌صورت ‌واحدی ‌ (Unit)‌و ‌۳‌‌سیلندری ‌کار ‌می‌کنند. ‌بعد ‌از ‌چاپ ‌هر ‌رنگ ‌ورق ‌درون ‌ماشین ‌به ‌صورت ‌افقی ‌حرکت ‌کرده ‌و ‌به ‌واحد ‌چاپ ‌بعدی ‌منتقل ‌می‌شود. ‌ ترکیب ‌رنگ ‌یکی ‌از ‌اساسی‌ترین ‌مساله‌ای ‌است ‌که ‌مورد ‌توجه ‌چاپکاران ‌فلز ‌می‌باشد. ‌چرا ‌که ‌آنها ‌در ‌بسیاری ‌از ‌مواقع ‌در ‌به ‌دست ‌آوردن ‌رنگ ‌دلخواه ‌دچار ‌مشکل ‌می‌شوند. بعضی ‌از ‌رنگ‌ها ‌در ‌کار ‌چاپی ‌نیازمند ‌ترکیب ‌چندین ‌رنگ ‌هستند ‌که ‌با ‌ترکیب ‌چهار ‌رنگ ‌اصلی ‌به ‌سرعت ‌می‌توان ‌به ‌رنگ ‌مورد ‌نظر ‌رسید. ‌مرکب ‌سفید ‌شکری، ‌رنگ ‌خیلی ‌خوبی ‌است ‌که ‌با ‌اضافه ‌مقداری ‌از ‌آن ‌می‌توان ‌به ‌خوبی ‌رنگ ‌را ‌پرداخت ‌و ‌آماده ‌کرد. رنگ‌های ‌چاپ ‌شده ‌پس ‌از ‌گذر ‌از ‌کوره ‌اندکی ‌تغییر ‌پیدا ‌می‌کنند ‌که ‌در ‌این ‌موضع ‌مرکب‌های ‌ایرانی ‌رفتار ‌خوبی ‌از ‌خود ‌نشان ‌داده ‌و ‌تغییر ‌چندانی ‌نمی‌کنند. ‌مرکب ‌خارجی ‌نسبت ‌به ‌مرکب ‌ایرانی ‌گران‌تر ‌است ‌ولی ‌در ‌بیشتر ‌چاپخانه‌ها ‌از ‌مرکب ‌ایرانی ‌استفاده ‌می‌شود ‌که ‌البته ‌این ‌مرکب ‌جوابگوی ‌نیاز ‌موجود ‌هست. بعد ‌از ‌چاپ ‌آخرین ‌رنگ، ‌روی ‌کار ‌ورنی ‌زده ‌می‌شود. ‌ ‌خط ‌چاپ، ‌ورنی ‌و ‌کوره ‌ممکن ‌است ‌به ‌صورت ‌پیوسته ‌و ‌پشت ‌سر ‌هم ‌قرار ‌‌گیرند ‌(in line)، ‌یا ‌به ‌طور ‌مستقل ‌باشند ‌(off line)، ‌که ‌در ‌این ‌صورت ‌سرعت ‌خط ‌تولید ‌پایین ‌می‌آید. عملیات ‌ورنی‌زنی ‌با ‌همان ‌سیلندری ‌که ‌مخصوص ‌چاپ ‌است، ‌انجام ‌می‌گیرد. ‌به ‌این ‌شکل ‌که ‌به ‌همان ‌اندازه‌ای ‌که ‌می‌خواهیم ‌ورنی ‌روی ‌کار ‌بخورد ‌لاستیک ‌مورد ‌نظر ‌بریده ‌خواهد ‌شد. در ضمن برای لا‌ک‌زنی هر محصول باید یک سیلندر لا‌ستیکی به ابعاد، اندازه ورق، لبه کار و مارجین مناسب و مطابق نقشه آن کار تهیه شود. پس ‌از ‌چاپ‌ پس ‌از ‌پایان ‌عملیات ‌چاپ، ‌ورق ‌باید ‌داخل ‌کوره ‌قرار ‌گیرد. ‌قبل ‌از ‌کار ‌بایستی ‌ورق‌ها ‌کنترل ‌شود ‌تا ‌در ‌طی ‌مسیر ‌مشکلی ‌پیش ‌نیاید. ‌طول ‌کوره‌های ‌معمولی ‌حدود ‌۲۶ ‌الی ‌۳۳ ‌متر ‌است. ‌داخل ‌کوره ‌زنجیری ‌تعبیه ‌شده ‌است ‌که ویکت‌ها روی آن نصب شده ، ‌ورق‌ها ‌را ‌به ‌صورت ‌تک تک ‌در ‌طول ‌آن ‌به ‌جریان ‌درآورد. ‌اگر ‌ورق‌ها ‌روی ‌هم ‌قرار ‌گیرند، ‌به ‌دلیل ‌خیس ‌بودن، ‌خراشیده ‌شده ‌و ‌از ‌بین ‌می‌روند. ‌حرکت ‌ورق‌ها ‌در ‌کوره ‌به ‌صورت ‌اتوماتیک ‌انجام ‌می‌شود. کارهای ‌چاپ ‌شده ‌باید ‌با ‌همان ‌سرعتی ‌که ‌چاپ ‌شده‌اند ‌از ‌کوره ‌بگذرند ‌و ‌اگر ‌سرعت ‌کم ‌باشد ‌احتمال ‌سوختن ‌ورق ‌وجود ‌دارد. درون ‌کوره ‌۲ ‌تا ۳ ‌مشعل ‌وجود ‌دارد ‌که ‌اغلب ‌به ‌صورت ‌گازی ‌کار ‌می‌کنند. ‌شعله‌ها ‌به ‌طور ‌مستقیم ‌با ‌یک ‌دیگ ‌(مخزن ‌بزرگ ‌بسته) ‌برخورد ‌می‌کنند. ‌در ‌آن ‌قسمت ‌خازن‌هایی ‌وجود ‌دارد ‌که ‌به ‌طور ‌مستقیم ‌گرما ‌را ‌پخش ‌و ‌به ‌ورق ‌می‌رساند. ‌قابل ‌ذکر ‌است ‌که ‌شعله ‌نباید ‌به ‌طور ‌مستقیم ‌با ‌ورق ‌در ‌تماس ‌باشد ‌و ‌بایستی ‌حرارت ‌و ‌دمای ‌کوره ‌در ‌کل ‌مسیر ‌تونل ‌یکسان ‌باشد ‌تا ‌ورق ‌را ‌نسوزاند. ‌علاوه ‌بر ‌آن ‌این ‌دما ‌باید ‌کنترل ‌شود ‌تا ‌باعث ‌تغییر ‌رنگ ‌در ‌لاک ‌و ‌رنگ ‌نشود. ‌در ‌انتهای ‌کوره ‌دو ‌هواکش ‌بزرگ ‌وجود ‌دارد ‌تا ‌ورق‌ها ‌را ‌خنک ‌کند ‌و ‌به ‌دمای ‌اولیه ‌برگرداند. ‌در ‌غیر ‌این ‌صورت ‌ورق‌ها ‌به ‌دلیل ‌بیش ‌ازحد ‌داغ ‌بودن ‌به ‌هم ‌می‌چسبند. پس ‌از ‌عبور ‌ورق ‌از ‌کوره ‌و ‌شروع ‌مراحل ‌تکمیلی ‌کار، ‌ورق‌های ‌چاپ ‌شده، در قسمت قوطی سازی ‌قیچی ‌می‌شوند ‌و ‌از ‌روی ‌خط ‌تا، ‌خم ‌شده ‌و ‌شکل ‌نهایی ‌قوطی ‌را ‌به ‌خود ‌می‌گیرند. در ‌فرم‌دهی ‌تنوع ‌زیادی ‌است ‌که ‌متاسفانه ‌این ‌تنوع ‌هنوز ‌در ‌بسته‌بندی ‌کالاهای ‌ایرانی ‌جایگاهی ‌ندارد. ‌بازار ‌مصرف ‌ایران ‌به ‌نوعی ‌است ‌که ‌وارد ‌کردن ‌تجهیزات ‌مورد ‌نیاز ‌این ‌کار ‌مقرون ‌به ‌صرفه ‌به ‌نظر ‌نمی‌رسد. ‌اغلب ‌تولیدکنندگان ‌به ‌دنبال ‌این ‌هستند ‌که ‌از ‌بسته‌بندی ‌تضمین ‌شده ‌در ‌بازار ‌استفاده ‌کنند. ‌

شاخص‌هاي كيفيت و انواع مقوا در جعبه‌سازي

شاخص‌هاي كيفيت و انواع مقوا در جعبه‌سازي

جعبه دارو، جعبه شكلات و شيريني‌جات، جعبه عطر و لوازم آرایشی و …

جعبه دارو، جعبه شكلات و شيريني‌جات، جعبه عطر و لوازم آرايشي، جعبه سيگار، ‌جعبه بسته‌بندي حبوبات و آجيل، جعبه غذاهاي منجمد، پاكت آبميوه و شير و بسياري محصولات ديگر، هر كدام مي‌بايست ساختماني خاص و خواص ويژه‌اي براي كاربرد مورد نظر داشته باشند. براي بسته‌بندي اين موارد از مقواهاي جعبه‌اي استفاده مي‌شود كه بطور معمول به صورت دولايه، سه لايه و چندلايه تهيه مي‌شوند و براي داشتن ويژگي‌هاي ظاهري و چاپي مناسب، سطح آنها يك تا سه بار پوشش داده مي‌شود.

تعريف مقوا: در منابع مختلف از گراماژ، ضخامت يا تلفيقي از اين دو براي تعيين مرز بين مقوا با كاغذ و تعريف آن استفاده مي‌شود. بر اساس يكي از اين تعاريف ورق‌هايي را كه بيش از 150 گرم بر متر مربع وزن دارند، مي‌توان جزو مقواها دسته‌بندي كرد. در يكي ديگر از تعاريف: هر فرآورده كاغذي ضخيم و سنگين كه ضخامت آن بيش از 3/0 ميلي‌متر باشد، هم جزو مقواها دسته‌بندي مي‌شود. همچنين در تعريفي ديگر برخي اوراق با گراماژي در محدوده 100 تا 200 گرم را جزو «كاغذ مقوا»ها و بالاي 200 گرم و با ضخامت بيش از 3/0 ميلي‌متر را جزو مقواها دسته‌بندي مي‌كنند. همين بيان گراماژ و ضخامت، تا حدي بيان‌كننده ميزان ويژگي‌هاي مورد نياز مانند ويژگي‌هاي مكانيكي و مقاومتي، به ويژه سفتي مناسب براي بسته‌بندي است. به هر حال يك مرز قطعي و تعيين شده مشخص از نظر ميزان گراماژ بين كاغذ و مقوا وجود ندارد و تعاريف گفته شده رايج و مورد توافق است.

مقواهاي جعبه‌اي به صورت دولايه يا چندلايه ساخته مي‌شوند و از تركيب لايه‌هاي شيميايي و مكانيكي استفاده مي‌شود. به‌طور معمول در لايه‌هاي رويي و زيري از خميرهاي شيميايي كه مقاومت‌هاي مكانيكي بالاتري دارند استفاده مي‌شود. از جمله اين خاصيت‌هاي مكانيكي، ضرايب الاستيسيته بالا و مقاومت‌هاي كششي مناسب است.

لايه‌هاي مياني هم مي‌بايست به اندازه كافي حجيم باشند كه به اين منظور از خميرهاي مكانيكي حجيم استفاده مي‌شود. رعايت همه اين موارد براي دستيابي به سفتي (stiffness) بالا مهم است كه يكي از ويژگي‌هاي خيلي مهم در مقواهاي جعبه‌اي است. به عبارت ديگر هر چه ضرايب الاستيسيته لايه رويي و زيري بيشتر باشد و لايه مياني حجيم‌تر باشد، سفتي يا سختي مقوا بيشتر خواهد بود. زيرا سفتي مقوا تابعي از مدول الاستيسيته و توان سوم ضخامت است. اما معني سفتي (كه در برخي منابع سختي نام برده شده) مورد بحث، به‌طور دقيق چيست؟

تعريف سفتي

بسياري از خواص مقوا همچون زيردست يا پشت دست، سختي انعطاف، سختي خمش، شقي و صلبيت و ايستايي، صداي تق‌تق، مقاومت به خمش در مقابل فشارهاي وارده ناشي از بار و در نتيجه جلوگيري از شكم‌دادگي و تحدب ديواره‌هاي جعبه‌ها، قابليت عبور در ماشين‌هاي تبديل و بسته‌بندي جهت جلوگيري از قوس برداشتن، چين خوردگي و موج‌دار شدن آنها و جلوگيري از گير كردن يا كاهش سرعت در دستگاه‌هاي تبديل و بسته‌بندي، مربوط به سفتي مقوا است. البته رعايت جهت LG يا SG يا همان راه الياف در زمان انتخاب مقوا براي چاپ نيز بسيار مهم است. به‌طور طبيعي سفتي مقوا و مقاومت آن در مقابل خمش و شكم‌دادگي و قوس برداشتن در هنگامي كه نيرو در جهت موازي با راستاي قرارگيري الياف وارد مي‌شود، بسيار بيشتر از هنگامي است كه نيرو عمود بر راستاي قرارگيري الياف يا همان راه كاغذ وارد مي‌شود.

بنابراين در هنگام انتخاب مقوا در فرآيند چاپ به‌طور حتم بايد الزامات مورد نياز از نظر LG و SG بودن مقوا و تاثير آن در فرآيندهاي بعدي (از جمله خط تا زدن، جعبه‌سازي، پر كردن) و در محيط مصرف (مثلا جايي كه فشارهاي مكانيكي ناشي از چيدن جعبه‌ها روي هم و يا محيط‌هاي مرطوب) در نظر گرفت.

يكي ديگر از مشكلاتي كه به شدت ميزان سختي مقوا را تحت تاثير قرار مي‌دهد، رطوبت بالاست. زيرا رطوبت بالا با كاهش مدول الاستيسيته مقوا، ميزان سفتي يا سختي آن را كاهش مي‌دهد. بنابراين در سالن‌هاي چاپ و بسته‌بندي، دما و رطوبت مي‌بايستي در حد استاندارد قرار داشته باشد و همچنين اگر در مسير حمل و يا در محيط مصرف، رطوبت بالا وجود دارد، مقوا را با پوشش‌هاي مناسب نسبت به تبادل رطوبتي، نفوذناپذير نماييم. به طور تقريبي ميزان سختي از رطوبت 10% تا 90% به صورت خطي كاهش مي‌يابد.

اندازه‌گيري سفتي

در استانداردهاي مختلف و با آزمونگرهاي متفاوت امكان‌پذير است. از جمله در استاندارد TAPPI (انجمن فني صنايع خمير و كاغذ ايالات متحده آمريكا) با آزمونگرهاي Taber، Gurley و Clark است. (توضيح كامل روش آزمون و كاركرد دستگاه آزمونگر به آزمون‌هاي شماره T451، T489 و T453 در استاندارد TAPPI وجود دارد.) همچنين در استاندارد ISO در شماره 4293:92 هم مي‌توان با استفاده از آزمونگر (L&W (Lorentzen & Wettre سفتي را اندازه‌گيري كرد.

قابليت تاخوري و دوام تاخوري

مقوايي كه در ساخت جعبه‌هاي تاشو يا تاخور استفاده مي‌شود، بايد بدون اين كه هيچ‌گونه ترك سطحي و شكافي در لايه‌هاي فوقاني آن مشاهده شود بتواند تحت يك زاويه 180 درجه تا بخورد. به‌طور معمول در ماشين‌هاي بسته‌بندي مقوا يا كاغذ از محل مورد نظر يك يا دو بار شديدا تا مي‌خورد. اين خاصيت قابليت تاخوري يا خمش‌پذيري مقوا ناميده مي‌شود. مقوايي را داراي قابليت خمش‌پذيري بالايي است، مي‌گوييم كه در فرآيندهاي خط تازني (شكن‌‌دهي) و تاكني بدون تخريب رويه يا لايه فوقاني انجام شود. اين خاصيت از آن جهت بسيار مهم است كه شكستگي و ترك در لايه سطحي يا فوقاني كه رويه سفيدي هم دارد بيفتد، به ويژه در زماني كه در محل تا، چاپ انجام شده باشد. اين شكستگي و الياف نمايان شده لايه مياني از محل تاخوري همچون يك خط سفيد مشخص مي‌شود و ظاهر بسيار نامطلوبي در جعبه ايجاد مي‌كند. از نظر علمي براي به حداقل رسيدن ترك و شكاف، بايد مقاومت كششي لايه فوقاني تا حد امكان زياد باشد تا در هنگام تاخوري گسيخته و پاره نشود. همچنين مقاومت به كشش مقوا در جهت Z (مقاومت به كشش در دو جهت عمود بر سطح مقوا) نبايد بيش از حد زياد باشد تا لايه حجيم مياني بتواند بدون اين‌كه شكسته شود لايه لايه شده و به راحتي تا بخورد و مقوا پاره نشود. در اين مورد مناسب بودن يا نبودن مقوا را با خمش دادن با دست هم مي‌توان مشخص كرد.

تا اينجا صحبت درباره قابليت تاخوري مقوا بود. اما در برخي كاربردها تعدد تاخوري هم مطرح است و مقاومت به فرسودگي طي دفعات متعدد تاخوري اهميت دارد. در اينجا دوام در حالت تاخوري يا مقاومت به تاخوري مطرح مي‌شود كه به طور سنتي به صورت تعداد جفت تاهاي مورد نياز تا پارگي نمونه تحت يك كشش اندك بيان مي‌شود كه با آزمونگرهاي Schopper و MIT مطابق با دستورالعمل‌هاي ذكر شده در آزمون‌هاي شماره T423 و T511 در استاندارد TAPPI انجام مي‌شود.

البته به طور كلي در بحث‌هاي مربوط به تاخوري همواره بايد به اين نكته توجه داشت كه اين ويژگي كاملا وابسته به راستاي قرارگيري الياف (راه كاغذ و مقوا) است. براي تا زدن يك ورقه در جهت عمود به راستاي الياف، به‌طور طبيعي نيروي بيشتري نسبت به تاخوري در امتداد موازي با جهت قرارگيري الياف نياز است. اما تاي به دست آمده در حالت عمود بر الياف منظم‌تر و صاف‌تر و صحيح‌تر انجام مي‌شود و عملكرد دستگاه‌هاي بسته‌بندي را راحت‌تر مي‌كند. يكي از ويژگي‌هاي بسيار مهم ديگر كه در اينجا حايز اهميت است، ميزان مقاومت مقوا به خمش در محل خط تا و در حين حركت و عمليات دستگاه‌هاي تبديل، بسته‌بندي و پركني است. به عبارتي نيروي برگشت مقوايي كه به ميزان 90 درجه از محل خط تا خميده شده، اندازه‌گيري مي‌شود كه اين نيرو بايد در حد استانداردي باشد، چرا كه در قابليت حركت مقوا و سرعت عملكرد دستگاه‌هاي پركني و بسته‌بندي بسيار اهميت دارد. همچنين ميزان رطوبت هم تاثير اساسي روي نتايج آزمون‌ها دارد. به اين ترتيب كه با افزايش رطوبت نسبي محيط تا حدود 60 و 65 درصد مقاومت تاخوري و دوام آن افزايش مي‌يابد و طبيعتا هر چه به سمت رطوبت‌هاي پايين‌تر مي‌رويم، الياف‌ ترد و شكننده شده و امكان گسست و پارگي بيشتر است.

در رطوبت‌هاي بالاتر از اين مقادير هم به علت سست شدن پيوند بين الياف، مقاومت و دوام تاخوري (به ويژه از مرز بالاي رطوبت نسبي 80 درصد) به شدت كاهش مي‌يابد. بنابراين آزمون‌ها را بايد روي نمونه‌هاي داراي رطوبت استاندارد و در شرايط رطوبت نسبي و دماي محل آزمايش كه به صورت استاندارد باشد، انجام داد.

رعايت شرايط رطوبتي استاندارد در سالن‌هاي چاپخانه‌ و جعبه‌سازي هم به دلايل گفته شده حايز اهميت است.

مقاومت چسبندگي داخلي

(internal bond strength)

يكي از نيازهاي چاپي مهم مقواهاي جعبه‌اي، چسبندگي داخلي آن يا مقاومت اتصال لايه‌ها يا همان مقاومت به كشش در جهت Z (كشش عمود بر سطوح كاغذ يا در ضخامت جهت تفكيك لايه‌ها) است كه در حقيقت بيان‌كننده ميزان استحكام اتصال لايه‌هاي داخلي مقواها نسبت به همديگر است. در مورد مقواهاي مختلف و كاربردهاي متفاوت، اين مقاومت بايد حد معيني داشته باشد. در فرايند چاپ افست كه اكثر مقواهاي جعبه‌اي با آن چاپ مي‌شوند، به ويژه در موارد زير كه در حين چاپ اتفاق مي‌افتد، امكان تفكيك لايه‌ها و يا ضعيف شدن اتصال داخلي آنها و ايجاد مشكلات بعدي در مراحل بسته‌بندي و محيط مصرف وجود دارد:

– كار با مركب‌هاي با ويسكوزيته بالا و چسبندگي زياد يا در دماهاي پايين

– تغذيه زياد مركب و زياد بودن مقدار مركب بر روي زينك و لاستيك

– فشار بيش از اندازه بين لاستيك و سيلندر، كثيف بودن لاستيك و نرمي بيش از حد آن

– قطر كم نورد لاستيك و زاويه رهاسازي زياد (كه نيروي بيشتري را به سطح مقوا اعمال مي‌كند)

– سرعت بالاي ماشين چاپ و چاپ با ماشين‌هاي دو رو چاپ لاستيك به لاستيك همزمان

– چسبناكي زياد از حد كوتينگ كاغذ

– تغذيه زياد آب و تجمع آن روي لاستيك‌ها

– ضعيف شدن اتصال لايه‌ها در اثر فشار و تبخير رطوبت ناشي از حرارت خشك‌‌كن‌هاي ماشين چاپ

بنابراين مي‌بينيم در صورت ضعف در اتصال داخلي، امكان لايه لايه شدن مقوا در فرآيند چاپ وجود دارد. سست شدن چسبندگي لايه‌هاي داخلي مقوا طي مراحل بعدي تبديل و بسته‌بندي و يا در محيط مصرف، هم دردسرآفرين است. از طرفي قبلا در بحث مربوط به تاخوري مطرح شد چسبندگي بيش از حد لايه‌هاي مياني، باعث پاره شدن مقوا در حين فرآيند تاكني مي‌شود.

اندازه‌گيري مقاومت چسبندگي داخلي

حال براي اندازه‌گيري اتصال لايه‌ها مي‌توانيم در استاندارد TAPPI از آزمون شماره T451 جهت انجام سنجش استفاده كنيم. در برخي منابع هم از اين ويژگي تحت عنوان مقاومت اتصال اسكات (Sctott bond)- كه دستگاه اندازه‌گيري آن است- نام برده مي‌شود. اساس انجام آزمون، قرارگيري لايه مقوا بين دو صفحه فلزي چسب خورده است. آنگاه پس از باز شدن صفحات فلزي، نيروي لازم جهت لايه لايه كردن مقوا اندازه‌گيري مي‌شود.

مقاومت سطحي

(Surface Strength)

همان نيروهايي كه در بحث مربوط به مقاومت چسبندگي داخلي مطرح شدند، در مورد اين بحث هم در فرآيند چاپ و هنگام جدا شدن سطح چاپ‌كننده (مثل لاستيك در ماشين افست) از روي ورقه مقوا، در جهت عمود بر سطح آن تنش كششي وارد مي‌كنند. حال اگر اين تنش يا نيروي كشش بيش از نيروي چسبندگي مابين پيگمنت‌هاي كوتينگ (مواد پوشش‌دهنده) سطحي كاغذ با الياف رويي باشد، باعث پديده كنده شدن يا پرزكن شدن (Picking) مي‌شود. البته همانطور كه پيشتر عنوان شد، ميزان قدرت اين نيروي كششي بر روي سطح كاغذ به عوامل خاصي مانند سرعت دستگاه، چسبناكي مركب، فشار لاستيك‌ها و … بستگي دارد. بنابراين سطح مقوا بايد بتواند تنش‌هاي متعدد را تحمل كند. براي اندازه‌گيري اين ويژگي،‌ روش‌هاي مختلفي از «موم‌كني» (waxpick test) آزمونگر كنش LTE، آزمونگر چاپ هركولس – بروك فيلد، آزمونگر كنش والدون، آزمونگر چاپ وندركوك و از همه مهم‌تر آزمونگر قابليت چاپ IGT وجود دارد.

البته هيچ يك از اين آزمون‌ها به طور قطعي و كاملاً دقيق كاركرد مقوا در چاپ را ندارند. بنابراين معتبرترين آزمون، چاپ در يك ماشين چاپ با شرايط آزموني يكنواخت است. اما در هر حال يكي از معتبرترين ابزارها، آزمونگر قابليت چاپ IGT است كه در حقيقت شرايط چاپ را در سيستم‌هاي مختلف مثل افست، فلكسو و روتوگراور بازسازي مي‌كند. نحوه كار هم به اين ترتيب است كه سرعت چرخش و فشار زياد مي‌شود و نيروي اعمال شده توسط لايه مركب به سطح كاغذ افزايش پيدا مي‌كند تا به كندگي يا پرزدهي برسيم. سرعت و فشار دستگاه در اين لحظه نشان‌دهنده ميزان سرعت يا نيروي لازم براي وقوع پديده پرزدهي و كنده شدن است.

در برخي منابع آمده چنانچه شاخص IGT بيش از 300 متر بر ثانيه باشد، حاكي از مقاومت سطحي بالا و مناسب مقوا براي چاپ افست است.

البته در چاپ گراور مقاومت به فشار يا كشش در جهت z (عمود بر سطح) همانند چاپ افست يا فلكسو مهم نيست، در حالي كه صافي سطح مقوا براي داشتن كار چاپي خوب بسيار حياتي است.

روش آزمون IGT در استاندارد TAPPI UM 591 توضيح داده شده است. روش‌هاي ديگر اندازه‌گيري مقاومت سطحي، مستلزم استفاده از يك سري متوالي از چندين مركب است كه چسبندگي هر كدام از آنها اندكي بيش از قبلي باشد. در اين حالت آن مركبي كه باعث وقوع پديده كنده‌شدن سطحي يا پرزدهي مي‌شود، ميزان مقاومت سطحي را تعيين مي‌كند.

البته لازم به ذكر است كه مدل‌هاي مختلف دستگاه‌هاي IGT قابليت‌هاي ديگري از جمله تست چسبناكي مركب و يا پيش‌بيني كيفيت رنگ توليد شده در چاپ از نظر دانسيته، Lab، براقيت، پشت زدن، لكه آوردن، سرعت جذب و انتقال مركب و پديده عبور جوهر، مقاومت به سايش و مواد شيميايي و … را هم دارد و از جمله دستگاه‌هاي با توانايي‌هاي بسيار بالا جهت تست قابليت چاپ‌پذيري و پيش‌بيني معايب چاپي در انواع سطوح چاپ‌شونده است.

زیبایی شناسی در بسته بندی و چاپ :

زیبایی شناسی در بسته بندی و چاپ :

روش باز کردن یک بسته بندی باید از ظاهر آن قابل درک باشد، از طرف دیگر بسته بندی باید دارای ظاهری مشخص و بدون ابهام باشد. به طور مثال برای برجسته کردن یک بسته در بین بسته های دیگر، می توان از رنگ های روشن استفاده کرد و اگر این انتخاب رنگ به اندازه کافی تحریک کننده باشد می تواند سبب ایجاد واکنشی قوی در خریدار شود.

در این زمینه باید در انتخاب رنگ ها دقت کافی داشت. به طور مثال استفاده از رنگ صورتی در هر نوع بسته بندی مطلوب نیست. همچنین طراحی شلوغ بسته بندی ها، ارائه اطلاعات بیش از حد بر روی بسته و استفاده زیاد از نمادهای طراحی، از اشتباهاتی است که می توان در طراحی بسته ها به آن اشاره کرد.

بسته بندی های شرکت اپل به علت ظاهر ساده و تمیز آن نمونه ای قابل توجه در این زمینه محسوب می شوند. قابلیت استفاده اگر یک بسته بندی نتواند کارکرد مناسبی را ارائه دهد و به شیوه مناسب خود باز شود، می توان آن طرح را شکست خورده دانست. مانند بسته های وکیوم شده قهوه یا سلفون های پیچیده شده به دور جعبه های سی دی که همه ما با آنها اشنا هستیم.

شنیدن داستان جالبی در این زمینه، خالی از لطف نیست. شخصی مسابقه ای را ترتیب داده بود که در آن شرکت کنندگان می بایست در زمانی که به آنها داده شده بود، لایه های سلفون کشیده شده بر روی تعداد زیادی از جعبه های سی دی را باز می کردند. . با این که می توان نتیجه نهایی را حدس زد، باید به شما بگویم که نتیجه حاصل بسیار بدتر از آن چیزی است که تصورش را کنید. اکثر شرکت کنندگان تنها توانستند تعداد بسیار کمی از بسته ها را در زمان مسابقه که درحدود ۵ دقیقه بود، باز کنند. نتایج نشان داده است، مشکلاتی که در باز کردن بعضی از بسته ها با آنها مواجهیم هم از نوع روانی است و هم از نوع فیزیکی.

پروفسور Bryce grutter موسس شرکت Metaphase Design Group ریشه این مشکلات را که بیشتر در بسته های مبهم و پیچیده وجود دارند، بر اساس موارد زیر تشریح کرده است:

۱- نیاز به نیروی خارج از توان انسان (برای باز کردن بسته ها) نیروی مورد نیاز برای جدا کردن بسته ها از لایه نازک رویی، معمولا بیش از توان ما است. از طرفی سن بالای کاربر می تواند این مشکل را وخیم تر سازد. در سنینی که قوای بدنی کاهش یافته است، استفاده از قیچی یا سایر ابزار برای باز کردن بسته بندی ها می تواند مشکل دیگری محسوب شود.

۲- فقدان دستورالعمل های تصویری بر روی بسته بندی ها در بعضی از بسته بندی ها با فقدان نشانه های بصری که شیوه و محل باز کردن بسته را نشان می دهد، روبرو هستیم. طراحان بسته بندی خود نازک ترین بخش بسته را می شناسند و در نتیجه می دانند که چطور می توان آن را به شیوه مناسب باز کرد اما مشکل اینجاست که آنها این اطلاعات را بر روی بسته بندی به نمایش نمی گذارند.

۳- بسته بندی های پیچیده روش باز کردن یک بسته باید از ظاهر آن قابل درک باشد. به طوری که خریدار بتواند با نگاه اولیه به آن، طریقه و چگونگی باز کردن بسته را به راحتی متوجه شود.

۴- نداشتن دستگیره پوسته بسته ها طوری طراحی شده اند که بتوان با گرفتن از یک طرف و کشیدن به سمت دیگر، آن را پاره کرد و به طور معمول این بسته ها فاقد دستگیره و محل مناسب برای گرفتن در دست هستند.

۵- ظاهر نا مشخص برای ۴۰ در صد از مردم اغلب بسته بندی ها به علت استفاده از رنگ های روشن و نداشتن کنتراست رنگی در طراحی جلد، ظاهری ناخوانا و نا مشخص دارند. همچنین توضیحاتی که روی بسته ها در مورد نحوه باز کردن بسته ها ارائه می شود، اگر ریز و نا خوانا باشد، این مشکل را مضاعف می کند.

۶- صدمه زدن به خریدار به کاربردن قیچی، چاقو، درب بازکن یا کاتر برای باز کردن بسته ها اگر به خودی خود سبب صدمه رسانی به فرد نشود، باعث ایجاد لبه های تیز در جعبه ها و پلاستیک های بسته بندی می شود که موجب آسیب رساندن به خریداران است.

۷- صدمه زدن به محصول بعد از پاره کردن و باز کردن بسته بندی، در نهایت محصول را از بسته خارج می کنیم. اما اگر مجبور باشیم این کار را با اعمال زور و توسط ابزار تیز انجام دهیم، در این صورت ممکن است به محصول درون بسته آسیب برسانیم.

۸- دورریختن دور ریختن برخی از بسته بندی ها با مشکلات و سختی هایی همراه است. این مشکلات اغلب در ارتباط با ابعاد بزرگ بسته بندی ها (مثل بسته بندی یک جاروبرقی) و مقاومت آنها در مقابل پارگی و ضربه است. از طرفی بسته بندی های پلاستیکی که غیر قابل بازیافت باشند، بعد از دور ریزی برای تمام ساکنین زمین مشکلی اساسی محسوب می شوند.

بازتاب و واکنش ها:

۱- تاثیرات: به طور کلی طراحی یک بسته بندی باید بتواند در ذهن خریدار تداعی کننده برند آن محصول باشد. هم چنین یک بسته بندی می تواند سبب تداعی برندهای دیگر در ذهن ما شود. هم چنین بعضی از برندها برای برانگیختن احساسات مشابه در خریداران، از بسته های برندهای معروف کپی برداری می کنند. می توان به بسته بندی های کوکا کولا به عنوان نمونه بارزی از این برندهای معروف اشاره کرد.

کوکا کولا نه تنها به عنوان معروف ترین برند برای نوشابه های کولا شناخته شده است، بلکه به عنوان یکی از مطرح ترین برندها در بین تمام محصولات به حساب می آید. در طراحی این برند از یک رنگ قرمز خاص در ترکیب با حروف سفید رنگ استفاده شده است که در تمام تبلیغات و بازاریابی هایش بارز و مشخص است. برخی از برندهای ارزان نوشابه ها برای ایجاد واکنش های مشابهی که برند کوکا کولا در خریداران برمی انگیزند، از آن کپی برداری کرده اند. این تاثیر گذاری تا جایی است که پس از گذشت ده ها سال از طراحی آن، این ترکیب خاص (ترکیب رنگ قرمز و حروف سفید) به نمادی برای معرفی و شناسایی انواع نوشابه های کولا تبدیل شده است.

همان طور که رنگ نارنجی برای نوشابه های sisi و فانتا رنگی منطقی و موجه به حساب می آید(طعم پرتقالی باید نارنجی باشد) کوکاکولا هم توانست رنگ قرمز را به عنوان نمادی برای شناسایی نوشابه های کولا در اذهان جا بیاندازد. بر این اساس برندهای ارزان قیمت دیگر هم می توانند با تقلید و اقتباس از عناصر طراحی برند معروف کوکا کولا از تاثیر آن برای جذب مشتریان بیشتری برای خود استفاده کنند.

۲- تاثیرات: طراحی بسته بندی می تواند احساسات خریداران را در دو جهت متفاوت هدایت کند: ایجاد حس لوکس بودن محصول و در مقابل آن، ایجاد حس کم ارزش بودن یک محصول.

به عنوان مثال بسته بندی های لوکس که ظاهر گران قیمتی دارند، می توانند تاثیر خوبی در خریداران داشته باشند و احساس خرید محصولی برتر و استثنایی را در آنان به وجود آورند. خریداران اغلب تمایل دارند که این بسته های لوکس را به دیگران نشان دهند و یا حتی آنها را به عنوان یادگاری نزد خود نگه دارند. ممکن است در اداره یا محل کار، بسته بندی یکی از محصولات شرکت اپل را روی میز در کنار وسایل خود قرار دهیم، فقط به این منظور که به دیگران نشان دهیم که صاحب یکی از محصولات این شرکت معتبر هستیم. احتمالا نمونه های بسیاری از این قبیل دیده اید. از طرف دیگر بسته بندی های نازیبا و ارزان نما می توانند به عنوان نقطه ضعف محسوب شوند.

اما قضیه تنها این نیست. محصولات ارزان قیمت که اغلب ظاهر نامرغوب و کم ارزشی دارند، در فروشگاه های بزرگ در قفسه ای پائین تر چیده می شوند که این کار به تصور منفی ما نسبت به این محصولات دامن می زند. گویا این کالا ها باید کم ارزش جلوه کنند.

بسته بندی مجازی، بسته بندی واقعی
از موضوعات جالب دیگری که می توان در این زمینه به آن اشاره کرد اختلاف های موجود بین بسته بندی های مجازی و واقعی است.

چه می شود اگر نتوانیم یک بسته بندی را با تمام حواس خود در ک کنیم؟
Randal frost مقاله جالبی در این زمینه منتشر کرده است و در آن از حقیقتی صحبت می کند که آن را پذیرفته ایم. او عقیده دارد که جستجو در فروشگاه های واقعی ( محیط های واقعی) و تماس نزدیک و چند حسی با محصول، از عوامل تاثیر گذار در خرید مشتریان از این مراکز محسوب می شود.

از طرف دیگر تصور می شود که با افزایش خریدهای اینترنتی، عقلانیت ما از احساسات ما پیشی گیرد. چرا که جستجو در اینترنت امکان بیشتری برای مقایسه محصولات با یکدیگر در اختیار ما قرار می دهد. گرچه در این نوع خرید امکان تماس نزدیک با محصول وجود ندارد. با این وجود آخرین تحقیقات در این زمینه حاکی از این است که خریداران اینترنتی نسبت به خریداران عادی بیشتر تحت تاثیر احساسات خود قرار می گیرند. آنها در خریدهایشان بیشتر اهل ریسک کردن هستند و کمتر به مارک و قیمت کالا توجه می کنند.

دکتر Colin Huang از دانشگاه شفیلد هالم انگلستان بر این عقیده است که می توان در بسته بندی هایی که شبیه نمونه های واقعی طراحی شده اند، هم انتظارات عقلانی خریداران را برآورده کرد و هم با تحریک احساسات مشتریان، در خرید آنها تاثیر گذاشت. او عقیده دارد که بسته بندی های اینترنتی هم می توانند به پای بسته بندی های واقعی برسند، برای این کار باید از طرفی اطلاعات مربوط به محصول و بسته را به طور مستقیم به خریدار منتقل کنیم و از طرف دیگر احساسات مشتری را به شیوه ای غیر مستقیم تحت تاثیر قرار دهیم.

او دریافته است که واکنش خریداران در این بازی تعامل گرا(خرید آن لاین) نسبت به خرید از فروشگاه هایی که محصولات مثل آجر روی هم چیده شده اند، بسیار قوی تر است. بر این اساس تاثیر ویژگی های ظاهری کالا در افراد بیشتر از زمانی است که خریدار محصول را به دست می گیرد و امتحان می کند. هوآنگ می گوید: من به طور شخصی ابتدا در فروشگاه های واقعی محصول را از نزدیک امتحان می کنم، سپس پشت میز کامپیوترم می نشینم و به مقایسه نمونه های اینترنتی آن، توضیحات و قیمت آن می پردازم. بیشترمردم و نه همه آنها به همین روش عمل می کنند.

بر این اساس هماهنگی نزدیکی بین خرید اینترنتی و آن لاین به وجود آمده است. همان طور که در فروشگاه های اینترنتی امروزه، تجربه کردن محصول و بسته بندی توسط خریداران، قبل از خرید اهمیت بسزایی پیدا کرده است، بسته بندی های اینترنتی هم در فروش های آن لاین نقش مهم تر و اساسی تری را ایفا می کنند. گر چه محصولاتی که نیازی به امتحان کردن و یا تست بسته بندی آن قبل از خرید حس نمی شود، بسیارند. خرید کتاب با تجربه موفق سایت آمازون از این گونه است.