ساختار و ویژگى هاى مرکب چاپ : ( قسمت اول)

مرکب های چاپ مایعات یا خمیرهای رنگی هستند که جهت انتقال تصاویر از یک فرم به سطوح

مختلف چاپی به کار می روند. اساساً مرکب های چاپ برای انتقال پیام و حفظ آن کاربرد دارند و

در بعضی موارد جنبهٔ تزیین و پیام رسانی دکوراتیو و معرفی کالا را دارد. مرکب های چاپ روی

انواع سطوح، شامل کاغذ، تخته، پلاستیک، شیشه، پارچه و … نقش پیام رسانی دارند. لاک ها و

وارنیش های روی کار عبارت از مرکب های بی رنگ هستند که جهت حفاظت سطوح چاپی و ارتقاء

کیفیت سطوح چاپ کاربرد دارند.
از این رو ضرورت دارد دانش ویژگی های اصلی رنگ های چاپ، ساختار مرکب، مواد اولیه

مرکب های خشک شونده به وسیله اشعه، انواع مرکب های چاپ، روش ساخت مرکب های چاپ و

روش کنترل مرکب افست و لتر پرس را فراگرفته تا بتوانیم دانش خود را به عمل تبدیل کنیم. در ادامه

مطالب فوق را به تفصیل شرح می دهیم.

ویژگی های اصلی رنگ های چاپ :

رنگ یک اصل بسیار پیچیده بوده و به راه های مختلف و متعدد که جدا از هم نیستند معین و

تعریف می شود.

فام رنگ :

که نشان دهندهٔ نوع رنگ می باشد، یعنی شئ به چه رنگی ، است؛ قرمز، زرد و آبی یا سبز.

 

خلوص رنگ :

آن است که نشان می دهد چقدر تیره یا روشن می باشد.

رنگدانه:

عوامل متعددی در ویژگی های مرکب مؤثر است. از جمله ساختمانرنگ دارد. هم چنین درشتی

رنگدانه و میزان دانه های رنگ « فام » شیمیایی رنگدانه که اثر پایه ای برموجود در مرکب چاپ اثر مهمی

در فام رنگ دارد. به طور کلی غلظت بالای رنگدانه، نشان دهندهٔقدرت رنگ دهی و قدرت رنگ است.

وارنیش:

وارنیش مرکب چاپ شامل روغن ها و صمغ ها یا حلال هاست که فامرنگ را تغییر می دهد. خلوص

رنگدانه اثر بسیار بالایی روی فام رنگ دارد. این پدیده می تواند از رنگ خود وارنیش یا کاربرد وارنیش

های متفاوت ناشی شود که سبب ایجاد فام رنگ متعدد و متغیردرمرکب چاپ خواهد شد. انتخاب

وارنیش مرکب، هم چنین در میزان پخش و نگهداری جدا از همرنگدانه ها در محیط و حتی قدرت

رنگ و نشست آن نقش به سزایی دارد، وگرنه می تواند انتخابناموزون وارنیش ایجاد پخش بد و

قدرت رنگی پایین و عدم کیفیت چاپ را فراهم آورد. این دلایل وعوامل، مرکب ساز را وادار می کند

تا در انتخاب رنگدانه، رزین، روغن و حلال و نوع پخش آن مطالعهٔدقیق داشته و شیوه ای درست را به

کار گیرد.

خواص عینی مرکب چاپ:

خواص عینی یک مرکب چاپ شامل رنگ، قدرترنگ، شفافیت (شیشه ای یا ترانسپرانس بودن) و

یا کدورت و فام و براقیت می باشد. این خواص رابطهٔ کاملاً مستقیم با نوع و میزان رنگدانهٔ مصرفی

در مرکب چاپ و وارنیش فرموله شده توسط مرکب سازدارد.

شفافیت و کدورت مرک بهای چاپ:

مرکب های چاپ شده دارای درجات متغیری ازکدورت و ترانسپارنسی یا شفافیت، نسبت به مقدار نوری

که از قشر چاپی عبور می کند یا منعکسمی شود می باشند. انتخاب رنگدانه های با کدورت بیش تر

گرایش به انعکاس دادن بیش تر نور دارد واین پدیدهٔ نور بستگی به اندازهٔ ذرهٔ رنگدانه و اندیس

شکست نور آن دارد. مثلاً اکسید تیتان اندیسشکست نور بالایی داشته و بهترین انعکاس نور را دارد

لذا به عنوان یکی از رنگدانه های پوششی یاکدر  قابل مصرف است. جوهرهای قابل حل در وارنیش

مرکب دارای ریزترین ذره از نظر اندازه وپخش بهتر در کلیه سطوح وارنیش خصلت کمترین اندیس شکست

نور را داشته و کمترین انعکاس رادارد، بنابراین هر رنگدانه ای که بهتر پخش شود و دارای ذرات ریزتری باشد

نور را از خود بهتر عبورداده و نیز کمترین انعکاس و بهترین اندیس شکست نور را خواهد داشت.

براقیت مرک بهای چاپ:

براقیت یک مرکب میزان توانایی انعکاس نور تابشی به سطحچاپی است که کاملاً بستگی به صافی

و هموار بودن سطح، قبل از چاپ دارد. عموماً هر قدر نسبتوارنیش در مقابل مقدار رنگدانه بالاتر باشد

براقیت نیز بالا خواهد بود. براقیت نسبت مستقیم با پخشرنگدانه در وارنیش و عکس العمل بین رنگدانه

و وارنیش و حصول یک سطح پیوستهٔ کاملاً صاف بعداز چاپ دارد.

این مورد بستگی به صافی سطح چاپی و عدم نفوذ مرکب چاپ به سطح چاپی دارد.

براقیت وقتی ایده آل است که وارنیش کاملاً مناسب و سطح غیرقابل نفوذ و کاملاً صاف باشد. تمام

مرکب های چاپ دارای حلال ها یا روغن هایی هستند. صمغ های مورد مصرف در ساختمان وارنیش ها

در همین حلال ها و روغن ها حل شده، به شکل مایع عسلی به نام وارنیش درمی آیند. این حلال ها و

یا روغن ها به عنوان شل کن یا تنظیم کنندهٔ غلظت مرکب ها نیز به کار می روند. بنابراین نوع حلال و

روغن و میزان آنها اثر بسیار بالایی در براقیت دارد. بدین معنی اگر روغن ها یا حلال ها حلالیت کافی

یا مناسب برای صمغ های لازم در ساختمان مرکب نداشته باشند نمی توان مرکبی با کیفیت مناسب یا

براقیت خوب تولید کرد. مواد افزودنی هم که در ساختمان مرکب به مقدار بسیار کم و اندک وجود

دارد اثر بسیار بالایی در براقیت دارند.